Skip to main content

Full text of "Dana a chomhnadh crabhaidh nan Ga"

See other formats


/ 



DANA 

A CHOMHNADH CRABHAIDH. 

NAN GAEL. 

LE 

SEUMAS MAC-GHRIOGrAIR, D.D. 

searmonaich' an t-soisgeil, 
ann an america mu thuath. 




EDINBURGH: 
PUBLISHED BY D. K. COLLIE AND SON; 
MACLACHLAN AND STEWART. 

1870. 



Fhir a tha suigeartach, ceòlar, 
Ceannaich-sa mo leabhar òran 
Theag' gu'n dean e feum ri d' bheò dhut, 

Ged nach mòr a phris. 
Cha n-eil aoir air duine còir ann 
Cha n-eil moladh air an òl ann. 
No air sùgradh baoth na h-òige 

Bheir bròn ort aig do chrich. 
Ach tha firinnean gun sgleò ann, 
Agus comhairlean na còrach, 
Gu do theasairginn o dhò-bheairt, 

'S gu d' sheòladh chum na sith. 



LIFE OF THE AUTHOR. 



Dlt JAMES M'GREGOR, the Author of the following Songs, or 
Hymns, was born in the vicinity of Comrie, in Perthshire, about 
the year 1760. His father was a small farmer there, and conse- 
quently not wealthy, though still in such circumstances as to give 
his son as good an education as that part of the country afforded. 
When a boy, Mr M'Gregor was of a sedate and serious turn of mind ; 
and seems to have early chosen the ministry as a profession, from 
ardent piety rather -than for worldly riches and honours. The Ana- 
baptists, whom he joined, were making at that time a considerable 
sensation in Scotland ; the leaders of which body, though perhaps 
not so well educated as those belonging to the Church of Scotland, 
were yet, it is allowed even by those who differed from them, noted 
for their strict walk of life, and diligence in their heavenly calling. 
After passing through the various necessary steps of probation, and 
studying divinity under the tuition of the Rev. W. Moncrieff of 
Alloa, Mr M'Gregor was ordained a preacher at the age of twenty- 
one. Shortly after being licensed, he was led to accept a call 
from some Colonists in Nova Scotia, who had applied to their 
brethren in this country for a person of acknowledged abilities and 
evangelical piety, to preach the Gospel to them ; and although he 
had every prospect of an advantageous settlement at home, he 
choose the more arduous and ill- paid duties of a foreign station. 
His charge was the eastern part of Nova Scotia, with the adjacent 
islands of Cape Breton and Prince Edward, where he encountered 
hardships few men could have so long endured, travelling from one 
hamlet to another, through dense woods and unbridged rivulets ; 
marked trees, a compass, or an unintelligible and savage Indian, 
his only guides. The expatriated Highlanders were in need of the 
instructions and consolations of religion, and Mr M'Gregor pre- 
ferred the work of his Heavenly Master to his own comforts or ease. 

It is not known that Mr M'Gregor gave any indications of being 
a poet in his younger days ; and it was not until the close of his 
long and useful life that he began to clothe the doctrines of the 
Gospel in versification, that he might unite the best and most 
wholesome instructions with the sweetest and most fascinating of 
his native melodies. Having obtained from home copies of Duncan 
M'Intyre's and Ronald M'Donald's poems, he set about making 
imitations— (to more than this he never pretended)— of the most 



iv 

popular Songs. But it will hardly be credited now-a-days, that insi- 
nuations arose against the genuiness of Mr M'Gregor's principles, 
merely because a servant had seen copies of these two works 
lying on the table of his study ! And this simple fact led to what is 
termed a schism in his congregation. A stranger, taking ad- 
vantage of this frivolous matter, intruded himself about this period 
on his labours, and many of his flock forsook the ministry of their 
long tried friend, and followed the intrusionist. Borne up, 
however, by his warm philanthropy, his philosophy, and above 
all, by his genuine religious views, he proceeded cheerfully with 
his metrical effusions, until he had completed the contents of this 
volume, of which this is the fifth edition. The former editions 
have been very incorrectly printed, the first two evidently without 
the superintendence of a Gaelic reader ; for this only can aecount 
for the fact of the title and address to the reader, appearing on the 
last page of the book. We insert the latter, now, in its proper place, 
and as it best explains the design of a Minister of the Gospel, 
in writing what has been termed a Song Book for the use of his 
flock, we give it here in English, for the sake of those who do not 
understand the Gaelic language : — " You that are musically merry, 
buy this my book of Songs. Though its price is small, it may do you 
good as long as you live. It contaius no satires on good men, no 
panegyrics on (whisky) drinking, or the foolish merriments of youth, 
which only end in sorrow ; but plain unvarnished truths, and good 
'advices, fitted to preserve you from doing evil, and direct you to- 
wards everlasting peace." 

Mr M'Gregor's Poems are smooth in versification, pleasant in 
style, and evangelical in doctrine. He mostly follows his country- 
man Duncan M'Intyre, from whom he borrows not only distiches 
or couplets, but even a stanza, slightly altered. His Songs are 
for* the most part mere imitations, but as such are entitled to 
favourable considerations. 

It must have been soothing to the feelings, and helped to gild 
the eveningshades of Mr M'Gregor's life, to have had the degree of 
D.D. conferred on him by the College of Glasgow, for his services 
and attainments, more especially as it came unsolicited and unex- 
pected. In the spring of 1828, Dr M'Gregor was seized with a fit 
of apoplexy, a return of which, two years afterwards, terminated 
fatally. He died at Pictou, March 3, 1830, in the 68th year of his 
age. £ 
Edinburgh, June 1847. 



DANA 



A CHÒMHNADH CRÀ.BHAIDH. 



Do'n Ard Thighearn' do Dhia bheir thu gràdh, 

Bheir thu dhà e le t' anam gu lèir, 

Le do chridhe, 's le t' inntinn gu slàn ; 

'S do d' choimhearsnach gràdh mar dhut fèin. 



'S mi do Dhia, is do Thighearna treun, 
Thug a mach thu o Eiphit nan tràill. 

i. Na biodh agad Dia eil* ach mi-fein ; 

ii. 'Us na sleuchd-sa do Iomhaigh gu bràth. 
in. Ainm an Tighearn do Dhia cuir an suim ; 

iv. Agus cùimhnich an t-Sàbaid le tlachd. 

v. Thoir do d' phàrantaibh urram, a's gràdh ; 

vi. 'S cùm do làmhan o mhort^ a's o chreach. 

vii. Seachain adhaltras, cuirp agus cridh, 

viii. 'Us na sintear do làmh chum na braid ; 

ix. Dean an fhirinn, ? s seachain a* bhreug ; 

x. Na bi sanntach, ach rèidh ri do staid. 




SUIM AN LAGHA. 



NA DEICH AINTEAN. 



a 3 



6 



MOLADH AN LAGHA. 

AIR FONN— " 'Se so aimsir a dhearbhadh," &c. 

Thugadh lagh leis an Triath dhuinn, 

D'ar riaghladh o thus ; 
Lagh nam buadhannan ciatach, 

Gun fhiaradh, gun lùb : 
Lagh bhios seasmhach gu siorruidh, 

Gun chrioch air a chaoidh ; 
Lagh do dh' ainiglibh an Triath, 

A's do dhiabhlaibh fo chlaoidh, 

Chaidh an lagh ud a sgriobhadh, 

Le firinn gun bheud, 
Ann an cridh' ar ceud sinnsir, 

'S bha 'inntinn d'a rèir ; 
Gus an d'ith e am meas ud, 

Gun mheas aig air fèin, 
Rinn an cumhnant a bhristeadh, 

'S thug sgrios oirnn gu lèir. 

Sud an lagh thèid a sgriobhadh, 

Gu dileas gach ial, - 
Ann an cridh gach uil 'i hirean 

Tha'n siochaint ri Dia ; 
Leis an deagh spiorad ghràsmhor 

Nach fàilnich an cùis 
Leis nach trèigear gu bràth iad, 

'S nach fàg iad air chùl. 

Sud an lagh a bha'n airnibh, 
An t-Slànaighear ghleusd, 

Nuair a ghabh e ar nàdur, 
'S a thàin' e gu 'r feum, 



7 



Fad a laithean do chleachd e 

An reachd ud gu dlù ; 
B'i toil 'Athar a thlachd, 

'S bha 'bheachd oirre dùr. 

Thubhairt Daibliidh ; 'se's priseil 

'Na mìltean de 'n òr, 
'S cha-n eil mil as na ciribh 

N' as milse ri h-òl* 
'Se bu thlachd, 's bu thoil-inntinn 

Gu cinnteach do Phòl, 
'Nuair a thrèig e am milltear, 

'S a phill e ri còir t 

Na h-Abstoil, 's na Fàidhean 

Ta àrd ann an glòir, 
'S e an aiteas gu bràth e, 

An gràdh, a's an deòin : 
Tha na h-ainglean ro ghlòrmhor 

Làn sòlais d' a thaobh,- 
'S e an aoibhneas ro mhòr e, 

An ceòl, 's an gaol. 

'S cian mu'n toill e bonn mi-chliu 

Ged dhìt e na daoidh, 
'S ged nach bi aca sith ris, 

'Nan inntinn a chaoidh ; 
Oir is ainmig le meairleach 

Bhi 'n gràdh air an reachd, 
Rinn a dhìteadh gu bàs, 

O nach b alainn a chleachd'. 

'S mòr an t-aobhar air cliù dha 

Gu 'n diùlt e le tàir 
Am fior mhonar ùmhlachd, 

Gun dùrachd, gun ghràdh, 

Salra xix. 10. t Kom vii 22 



8 



Bheir na cealgairean lùbach, 

Ta dùbailt 'nan gnàths 
Leis an t-seann chrìdh' nacli fiù, 

Nach deach' ùrach le gràs. 

Na h-ainglean bha aon uair 

Glè naomh' ann an glòir, 
'Nuair a thrèig iad gun aobhar 

An gaol air a' chòir ; 
Rinn an lagh an grad fhuadach 

Gu buan chum a' bhròin, 
Gun dad feairt air an uaisle 

Bu dualach d' am pòr. 

Tha 'n nàimhdeas ag èiridh 

Gu h-eucorach, dàn', 
Ach gidheadh 's e is èigin daibh 

Geilleadh gu bràth : 
Oir am feasd cha bhi buaidh ac', 

Le fuath thoirt do'n cheart, 
Bithidh 'n lagh orr' an uachdar, 

'Gam bualadh le neart. 

Tha sàr cheartas 's firinn 

Gu dilinn san lagh, 
'S cha tilgear am firean 

Neo-chli leis gu dragh : 
Ach ma chlaonadh leat aon uair 

Gun aontachadh leis, 
'S dearbh nach dean e leat aomadh, 

'S nach saorar thu'm feasd, 

Gus an diolar le ràthan 
Bhios tàbhachdach treun 

Gach aon dlighe gu slàn da, 
Gun fhàilinn, gun bheud ; 



9 



Oir cha ghabh e ri call, 
No dad gann air a' chòir : 

Bithidh 'n geur cbeartas teann aig 5 , 
'S cha sanntaich e còrr. 

Tha e fiorghlan, ro naomh', 

'Is cha-n aom e gu bràth, 
Le ni truaillidh bhios baoth, 

No le faoineis gun stà. 
Tha e math, agus oirdheirc, 

'S e sonraichte grinn ; 
Maiseach, caoin, 's e ro bhòidheach, 

A' sedladh gach linn. 

Gach ni math thig ad sniuainteach, 

(As suaraich, 's as crin/) 
Tha e 'g iarraidh gach uair 

E bhi fuaighte ri d' chridh, 
i 'S cha-n eil olc anns an t-saoghal 

Cho aotrom, 's cho meanbh, 
Nach do thoirmisg e daonnan 

Maraon ri olc garbh. 

'S e lagh iomlan na saors' e, 

Gun ghaoid, 's gun sgleò : 
Tha gach aon neach fo dhaorsa 

Nach taobh ris le deòin. 
'S e an gràdh tha e 'giarraidh 

Do Dhia, 's do dhaoin', 
Gràdh bhios saor agus fial, 

Gràdh bhios dian, a's nach traogh. 

Thugadh dhà anns a* Bhioball, 
Lagh rzoghail mar ainm ;* 

Tha gach caibdeal ga mhìneach', 
'S tha bhrigh anns na sailm. 

• Seum. ii. 



10 



Bha e sgrìobht' air dà chlàr 
Nan deich àintean aig Maois ; 

Mar an lagh thug an t-àrd-rìgh 
Gu bràth do chloinn-daoin'. 

Dh'àithn a* chiad te an Triath 

Bhi mar Dhia agad fèin ; 
Thu bhi 'n còmhnaidh 'na fhianais, 

'S ciatach mu d' bheus : 
Thu thoirt glòir dha, 'us aoradh 

Gu h-aobhach do ghnà, 
'S gun do chridh no do ghaol 

Thoirt ach aotrom do chach. 

Dh'iarr an dara gach iomhaigh 

Chur sios mar ni faoin, 
'Us uil' orduighean Dhia 

Bhi gach ial leat ro chaomh ; 
Bhi' gam freasdal gu d' dhòchas, 

'S t' eòlas chur ceart : 
S meadhoin gràis agus glòir iad, 

Bi'n tòir orr' le feairt. 

Thug an treas aon dut àint' 

Urram àrd thoirt do Dhia, 
Anns gach àm, 's aims gach àite; 

Le gràdh 's le caill ; 
Le do bhriathraibh 's do smaointibh 

Bhi daonnan gu feum, 
Gun thu chaoidh a mhi-naomhachadh 

Aon ni fo'n ghrèin. 

'N ceathramh àint' tha i'g ràdh, 
Biodh an t-sàbaid ad chuimhn', 

'S ann a chòmhnadh ar cràbhaidh 
Chaidh 'n là ud thoirt duinn, 



11 



Cuir nan smuaintean, 's nan seanchas 
Air falbh bhios gun bhrigh ; 

Biodh an ùrnaigh's an t-searmoin 
Ag leanmhainn ri d' chrìdh'. 

Thuirt an còigeamh, ma's àill leat 

Bhi sàbhailt o bheud, 
Urram, ùmhlachd 's gràdh 

Thoir do d' phàrantaibh fèin ; 
Do gach neach os do cheann 

Ann an ionnsach' no dreuchd, 
'Is do ghliocas nan seann daoin', 

Tha teann air an eug. 

Tha 'n seathamh a' toirmeasg dhut 

Coirbteachd 'us strith ; 
Thu bhi brais ann am fèirg, 

Agus doirbh 'n aghaidh sith ; 
Oir thig morta mu'n saoil thu 

A daochanachd dhian : 
Bitheadh anman chloinn-daoine 

Leat gaolach gach iall. 

Tha 'n t-adhaltras bacte 

'San t-seachdamh a chaoidh. 
'S dearbh gu'm olc leat an cleachdadh 

Aig neach e ri d'mhnaoi. 
Trèig gach smuaineach 'us gniomh 

Bheir gu strìopachas thù, 
larr air Dia bhi gad dhion 

gach lion bheir gu drùis. 

Tha an t-ochdamh a* toirmeasg 

Dhut airgead an-reigh s 
Bhi neo-ghniomhach ad ghairm, 

'Us neo-aireghiosach, geur : 



12 



Bi ri saothair gu bunntaimeach 

Suimtach gun tàmh ; 
Oir is mearleach an lùndair 

Neo-ghrunndail, gun stà. 

Tha 'n naothamh ag iarraidh 

Or£ fianais gun sgleò 
Thoirt air firinn an Triath, 

Gun a fiaradh ri d' bheo : 
Tha na breugan le Sàtan, 

Bha ghnà cur ri foill ; 
Dean an trèigsinn, mur àill leat 

Bhi'n àireamh a chloinn'. 

Tha 'n deicheamh ag iarraidh 

Gach miann chur fo chis 
Thu bhi stuam agus fialaidh, 

So-riaraicht 's gach ni : 
Cuir air falbh 'n talach grand 

Bhios gad chnamhadh gun chrich ; 
'Us bi gràdhach do ghnà 

Kis gach nàbaidh 'san tìr. 

Ge ceart, 's ge gràdhach 

Na h-àintean gu lèir 
Tha mo nàdur mar nàmhaid 

Do ghnà air an deigh; 
An ro gheall air an diteadh, 

Ach m' f hireanach' leo, 
Ged tha 'm umhlachd cho cli 

'Nach eil brigh innt' no beò. 

Ach b'e 'n fhaoineis domh smaoineach 

Gu-'n saoradh iad mi, 
'Is mo ghaol aig gach aon ni 

Ta claon leo, 's cli. 



13 



'S cha-n eil feum dhomh bhi 'g earbs' 

As an aimsir ri teachd ; 
Oir cha-n ainmig bhios anmhuinneachd 

Leanmhainn ri m' chleachd'. 

Ach ! cia sò-ghràdhach 

An Slànaighear caoin : 
Thug an ùmhlachd 'nam' àite 

Dh' f hàgas mi saor : 
'Sa thug nàdur as ur dhomh 

Ta giùlan a dhreach, 
'Us gam stiuireadh thoirt umhlachd 

Le cùram d' a reachd ; 

Mar mo shòlas ro loinneil, 

'Us m' aoibhneas rò àrd, 
Ged tha 'm peacadh ga m' craoidhneadh 

Gu h-oillteil gach là ; 
Ach tre ghràs thèid mo dheòin, 

'Us mo threòir ann am meud, 
Gus am faic mi fadheòigh 

Ann an glòir e air nèamh. 

CUMHNANTA NAN GNIOMH * 

'Nuair a chruthaicheadh Adhamh, 
'Reir na comhairle àraidh, 

* Ged nach b'e rùn Dè riamh duine sam bith a dheanamh sona le 
Coicheangal nan Gniomh, ach le Coicheangal nan Gràs, gidheadh 
rinneadh an ceud choicheangal ud ann an doigh abha cho caoimh- 
neil, cho gràsmhor, agus cho iomchuidh clium sonas aiorruidh a 
thoirt do Adhamh, agus d'a shliochd gulèir 's a dh'fhaodte smuain- 
eachadh. B' e 'n cumha àraidh leis an coisneadh Adhamh an 
sonas sin, fantainn o'n mheas thoirmisgt'. Bha'n cumha sin cho 
furasd ri cho-lionadh 's a b'urrainn a bhith. B ' usa dha 'n 
còmhnaidh gun bheantainn do'n mheas, no'ghabhail, agus ith- 
eadh. Cha robh Adhamh, no shliochd, an cunnart tuiteam ann 
am peacadh sam bith eile, gus an itheadh e am meas toirmisgt' ; 



14 



Bh' aig an Trianaid ro ghiasmhor, 
Fhuair e cumadh glè àlainn ; 
Colainn mhaiseach, ro àillidh, 
Anam diongmhalta, àghmhor, 
Dreach a Chruithear gu slàn air, 

'S b'e ghlòir e. 
Dreach a Chruithear, &c. 

Bhuin an Cruithear gu caomh ris, 

Thug e sealbh dha 'san t-saoghal, 

(Cha do chum e ach craobh uaith,) 

'S bu mhòr an oighreachd e dh'aon f hear ; 

Ged bu bheag e d'a mhaoin-se, 

O'n bha firinn, a's naomhachd, 

Steach 'na cridhe, 

Le gaol agus eòlas. 
Steach 'na chridhe, &c. 

Fhuair e sonas gun iarraidh, 
Fhuair e beannachd 'na Trianaid, 
Bha an caidreamh gu fial aig', 
Bha co-cheangal ri Dia aig, 
B'e co-cheangal nan gniomh e ; 

oir, air do Dhia a ràdh ris, " Anns an là dh'itheas tu dheth, gw 
cinnteach bàsaichidh tu," bha ain ionann 's 'na ghealladh dha nach 
tigeadh am bàs air, ann an dòigh sam bith eile ach le itheadh 
dheth ; agus mur tigeadh am bàs, cha mhò thigeadh am peacadh — 
Mur biodh an co-cheangal ud idir ann dh't'heumadh gach duin'. 
againn seasamh air a shon tèin. Cha bu choHach dliuinn suil a 
bhi againii ri sonas siorruidh, ach an lòrg coilionadh an lagha ; 
egus ged bliiodh sin comasach, cha bhiodh e cho furasd idir ris an 
dòigh ud eile ; oir bhiodh aig an diabhol cothrom air sinn a 
bhuaireadh gu peacadh, cho lionmhor 's a bha dleasanais anns an 
lagh, 'nuair nach robh ach non chothrom aig air Adhamh. Thug 
Dia dha an t-socair sin o'n bha e seasamh air son a shliochd ; agua 
nan smuainicheamaid ceart oirre cha deanamaid a chaoidh gearan 
air coicheangal nan gniomh. Anns a' cho-cheangal ud cha 
bhiodh ni sam bith aig sliochd Adhaimh ri dheanamh, agus cha 
robh aig Adhamh fèin ri dheanamh ach fantainn o'n mheas tho ; r- 
raisgte. 



15 



Gealladh beatha gun chrioch aig, 
Cumlia socracli, so-dliiant', 

Air dòigh aig, 
Cumha socrach, so-dhiant, &c. 

Thug an Tigliearna fios da, 

Tkaobh na craoibh ud 's an lios aig', 

(Bha 'n t-iùl a b'fhearr 'us bu mheas innt,) 

Air dha blasad de 'n mheas aic', 

Gu 'n tigeadh bàs agus sgrios air, 

Gu'm biodh mallachd do-mheas air 

'S gach truaighe a chlisgeadh 

An tòir air. 
'S gach truaighe, &o. 

Ach bha sa' bhagradh ud fillte 

Gealladh beatha ro phriseil ; 

'S nan seasadh e dileas 

Mar a dh'iarr an t-àrd-rìgh air, 

A seachnadh craoibh a mheas mhilltich, 

Cha tigeadh bàs air gu dilinn, 

Ach bhiodh beatha gun chrich 

Ann an glòir aig 1 . 
Ach bhiodh beatha, &c. 

Bha an cumhadh ud aotrom ; 

B' usa cho-lionadh daonnan, 

Na dol idir a thaobh uaith ; 

Bha 'bheatha shuthainn ri 'faotainn, 

Gun ghniomh oibre, no saothair ; 

B' usa fuireaeh san aon àit 

Na dol a dh'ionnsaidh na craoibh 

'San robh 'n dòlas. 
Na dol a dh'ionnsaidh, &c. 



16 



Anns a' chumhnanta ghràidh ud, 
Shuidhich Dia gu ro ghràsmhor, 
Gu'n seasadh Adhamh 'n-ar n-àite, 
An àit a shliochd tha do-àireamh ; 
A chosnadh sonais, 'us àigh dhaibh, 
No chosnadh donais gu bràth dhaibh, 
Rèir mar ghleidheadh, 

No dh'fhàgadh e'n t-òrdugh. 
Rèir mar ghleidheadh, &o. 

Bha mòr aoibhneas air Adhamh, 
Socrach, saibhir am phàrras, 
Mealtainn caoimhneas an Ard-righ, 
Faicinn grèim aig air slàinte, 
Cuid 'us roinn aig gach àl d'i, 
Mar an oighreachd ro àlainn ; 
Meud na foill a bha 'n Satan 

Cha b'eòl da. 
Meud na foill a bha'n, &c. 

Nuair bha Eubh greis air falbh uaith, 

'S gu'm b'i'n soitheach a b' anmhainn, 

Thàinig Satan gu cealgach, 

'S le ro sheòltachd a sheanachas 

Mheall e thuige s'a h-earbsa, 

'Shin i 'làmh gu mi-shealbhach, 

Dh'ith i meas a thog searbhas, 

'Us bròn duinn. 
Dh'ith i meas a thog, &c. 

Dh'iomain Sàtan sa'n uair i, 
Dh'ionnsaidh Adhamh gu 'bhuaireadh, 
Thug i 'meas san droch uair dha, 
Ghabh, a's dh'ith e gun smuainteach', 



17 



Thilg e 'n àinte gu luath d'heth, 
Chaill e slionas a's uaisle, 
'S dh'àt a chridhe le uabhar, 

'S le mdr-chuis. 
'S dh'at a chridhe, &c. 

Rinn e cionta ro uamhar, 
Thrèig e Chruthadair uasal, 
Ghabh e 'n diabhol mar uachdran, 
'S air gach neach thàinig uaithe, 
Thug e peacadh, a's truaighe, 
Mile triobloid, a's buaireadh, 
Dìteadh ifrinn, 's b'e 'n cruadal 

Bu mhò e. 
Diteadh if rinn, &c. 

'S bochd dhuinn uile mar thachair, 
Chaill sinn Dia, 'us an reachd aig 5 , 
Dh'fhalbh ar tuigse 's ar neart uainn, 
'S e ar nàmhaid an ceartas, 
Tha ar gràdh aig a' pheacadh, 
Tha sinn làn de dhroch cleachdadh, 
'S cian, 's gur fad' ann an seacharan 

Ceò sinn. 
'S cian, 's gur fad' &c. 

Ged tha'm facal ag mnseadh, 
Gum beil an Slànaighear prìseil 
Tairgseadh fuasglaidh a's dion duinn, 
Tha de naimhdeas 'n-ar n-inntinn, 
Gu'm beil sinn diùltadh bhi 'n sith ris : 
'S a thaobh ar ganmhlais do'n fhirinn 
'S iad na breugan ar didean 

'S ar dòchas. 
'S iad na breugan, &c. 



18 



Fhir tha cluinntinn an d in so, 
Cò de 'n dithis a b'fhearr leat, 
(Na'n tugt' an roghainn dut tràthail,) 
Earbs' ri fìreantachd Adhaimh, 
No ri dicheall do lkmhan, 
A* chosnadh còir dhut air slàinte ; 
Ach 'nan tuiteadh tu'm bàs 
Theachd gun tròcair ? 
Ach 'nan tuiteadh, &c. 

Ma their thu riumsa gun teagamh, 

Gu'm bu ràghnaich' leat seasamh, 

'N taic ri d' dhìchioll, 's ri d' theagradh, 

Chum nach tigeadh ort leagadh, 

'S e mo bheachd gur e beag-nair, 

Mar ri aineolas beadaidh, 

Tha 'g ad' stiùradh gu freagradh 

Cho gòrach. 
Tha 'g ad' stiùradh, &c. 

O'n sheas e 'n àite chlann-daoine, 
Cosnadh sonais do 'n t-saoghal, 
Bha cumha Adhaimh n'a b'aotruim, 
Na bhiodh iomchuidh dhuts' fhaotainn 
B' urras Dia gu ro chaomh dha, 
Nach tigeadh peacadh, no aog air, 
Ach tre itheadh de chraoibh 

'Ud an eòlais. 
Ach tre itheadh, &c. 

Ach bhiodh seòl ac' teachd ortsa, 
Steach-air lionmhorachd dhorsan, 
Smuaintean, gniomhan as focail, 
Na h-uile seòrsa de lochdaibh ; 
Cha bhiodh e idir cho socrach 



19 



Fuireach saor o gach droch ni, 
'S an diabhol 'gad bhrosnach' 

An còmhnaidh. 
'S an diabhol, &c. 

Faic-sa caoimhneas an Triath dhuinn, 
Ann an cùmhnant nan gniomh ud ; 
Bha e furasd ri riarach', 
B' ionnan 's neo-nidh 'na dh'iarr e, 
Mar chumha beatha gu siorruidh, 
D'ar ceud sinnsear, 's d'a iarmad ; 
Ged dh'fhag a bhriseadh sinn 

Iargainneach, leòinte. 
Ged dh'fhàg a bhriseadh, &c. 

O'n is peacach gun chli thu, 

Na bi smnainteach gu dilinn, 

Gu 'm faigh do ghniomharran sith dhut 

Ard-breitheamh na flrinn ; 

Tha thu chean' air do dhiteadh, 

Cha dean thu 'n ceartas a dhioladh, 

'S tha 'n reachd air a dhiobradh 

Gu mòr leat. 
'S tha 'n reachd, &c. 

Cha tèid a h-aon de chloinn daoine 
Le oibribh 'n Lagha a shaoradh, 
Tha iad uile ro aotrom ; 
Uhne sin gabh-sa faoghlum, 
Teicheadh ionnsaidh 'n Fhir-shaoraidh, 
(Tha a chuireadh ro chaoin dut,) 
gabh fasgath 'na ghaol, 
Is 'na thròcair. 

'S gabh fasgath, &c. 



20 



CUMHNANTA NAN GRAS * 

'Nuair bha Adhamh an ioma-cheist, 
Gun aon sùil aig ri tionndadh, 
A's e'n dèise dol air iomral, 
Le briseadh cùmhnaint gu h-iomlan 
Thàinig Dia le mòr thiom-chridh, 
A thoirt sgèil da, a's iomraidh 
Air sàr-chùmhnant' 's ionmhas 

De ghràsan. 
Air sàr-chùmhnant, &c. 

Dh'èirich misneach ar sinnsear, 
'Nuair a chual iad air innseadh, 
'N sgeul bu bhinne, 's bu mhilse ; 
'Sgeul air sgrios air a' mhilltear, 
'Sgeul air fuasgladh o'n diteadh, 

* 'S e cùmhnanta nan Gràs àrd innleachd Dhi chum peacaich 
tur chaillt' a thearnadh, chum cliù a shaor ghràis gu siorruidh. 
Rinneadh e o shiorruidheachd eadar an t-Athair agus am Mac, 
le aont' an Spioraid. Shònraich an t-Athair daigh na slàinte. 
Dh'urraich e air a mach mar Urras nam peacach. Thairg e nSdur 
an duin' a thoirt dà, anns an co-lionadh e umlachd agus fulangus 
air an son, agus an Spiorad Naomha 'bhi maille ris. Gheall e 
'àrdachadh aig a dheas laimh fèin gu siorruidh, agus beatha shuth- 
ainnSi thoirt dà air a shon fein, agus air son a phobuill. — Dh'aont- 
aich am Mac. — Do rèir sin thainig e ann an co-lionadh na 
h-aimsir, chum an t-saoghail, mar Urras nam peacach; agus 'nan 
nàdur rinn e an dleasdanas uile chum am fireanachadh, agua 
dh'fhuilig e 'm peanas gu h iomlan. Chaidh e suas an sin gu 
nèamh, agus f huair e a' bheatha shuthainn dhà fpin, agus dhaibh- 
san; agus tha e ga tabhairt daibh, feadh gach linn tre chreidsinn 
an t-Soisgeil.— ^Tha Criosd a' tairgse na beatha ud anns an t-Soisgeil 
gach latha, do na h-uile seoraa pbeacach a nasgaidh : agus, a 
leughadair, mur diùlt thu i, bithidh i agad-sa. Ach cha ghabh 
thu i ; 's fearr leat gu mòr thu fèin a sgrio« gu siorruidh, le bhi 
gluasad a rèir do thoile pheacaich fèin, mur t'osgail Spiorad nan 
gràs sùilean t'inntinn, chum's gu 'n tuig thu ciod e bhi caillte, agus 
«iod e bhi tearuint'. — Gu 'n tugadh Dia creideamh dhut. 



21 



Le Urras diongmhalta cinnteach 
Theachd a dh'f hulang am binn-san 

•N àite. 
Teachd a dh'f hulang, &c. 

Tha 'n Co-cheangal ud siorruidh, 
Cha-n eil toiseach, no crìoch aig', 
Cha-n eil gaoid, cha-n eilg gniomh ann, 
Tha deagh òrduch 'a's rian air, 
Chaidh a dheanamh 'san Trianaid, 
A dh'aiseag pheacach ro lionmhor 
Dh'ionnsaidh rèite ri Dia, 

Agus slàinte. 
Dh'ionnsaidh rèite, &c. 

Ann an tionnsgnadh na saorsa, 
Mu'n do chruthaich e'n saoghal, 
Thuirt an t-Athair r'a Aon mhac, — 
" Gabhsa nàdur chloinn-daoin' ort 
Thoir làn gheill do m' Lagh naomh' aim, 
Diol do m' cheartas gu daor ann 
'S thèid mo spiorad Teat daonnan 

Le tàbhachd. 
'S thèid mo spiorad, &c. 

" Tha mòr àireamh de 'n t-sluagh ud, 
A thig o Adhamh, 's e truaillte, 
Nach tèid f hàgail 'nan truaighe ; 
Tha mo cridhe làn truais daibh, 
Tha mi sònraicht' am fuasgladh. 
'S gheibh thu fèin mar do dhuais iad, 
'Nuair a bheir thu dhaibh buaidh 

Air gach nàmhaid." 
'Nuair a bheir thu, &c. 



22 



Fhuaras freagradh gu h-ullamh — 

" geibh mi nàdur an duine,. 

'S a thèid an Spiorad a'm 'chuideachd', 

Ni mi t'iarrtas gu buileach, 

Ann an ùmhlachd, 's am fulang ; 

Bheir mi'n dream ud o'n chunnart. 

Ged ruig an claidheamh ro ghuineach 

Gu m'àirnibh'. 
Ged ruig an claidheamh, &c. 

Thug an Spiorad grad aonta, 

Le deagh-ghean, a's mòr ghaol da, 

Bhi thar tomhas gu saor aig', 

A' ghleusadh nàdur a dhaonnachd 

A' sheasmh cruadail gun aomadh 

An am bhi cosnadh na saorsa ; 

'S chum a shluagh dheanamh naomh', 

Agus gràdhach. 
'S chum a shluagh, &c. 

'Nuair a thàinig àm iomachaidh, 
Chuir an Triath a mhac Ionmhainn, 
(0 mhnaoi bhochd air a ghinmhinn, 
An staid iosail, neo-inbhich,) 
Chosnadh teasairginn iomlan. 
Do no braighdibh fo ioma-bhruid 
Le e-fèin thoirt mar iomlaid 

'Nan àite, 
Le e-fein thoirt, &c. 

Ann an àite nam peacach, 
Thugadh ùmhlachd do'n reachd leis, 
Gun aon dleas'nas a sheachnadh, 
'S gun dol ròineag air seachran ; 
Ged bha àmhghar a gleachd'ris, 



23 



'S ged bha nàimhdean ro bheachdail 
Chum a tharruinn gu feachdadli, 

'S gu fàilinn. 
Chum a tharruinn, &c. 

Ann an àite nan truaghan 
Ghabh e fulangas cruaidh air, 
Mòran cràidh 'na chorp uasal. 
Ann 'na anam trom uabhann, 
Nach eil e *n comas a luadh leinn, 
Fearg an Athar ga bhualadh, 
Peanas peacaidh a shluaighe-san 

Gu slàn air. 
Peanas peacaidh, &.c. 

Ged bha ghaillionn ud gailbheach, 
Chuir e ghnùis rith' mar ailbhinn, 
Bhuail am mallachd gu garg e, 
Rug am bàs gu ro shearbh air, 
Bha e tamall 'na mharbhan, 
Shaoil a nàimhdean gu 'n d'f hàlbh e, 
Ach dhùisg a's dh'èirich gu calma 

Bho'n bhàs e. 
Ach dhùisg, a's dh'èirich, &c. 

Chaidh e suas chum an Athar, 
Shuidh e sios air a' chathair, 
Shleuchd na h-ainglean le aighear, 
Ghabh e sealbh anns na flaitheis, 

an ainm a luchd-taghaich, 
ì huair a gràsan do-chaitheadh. 
Chum an roinn air luchd-faighinn 

Na slàinte. 
Chum an roinn, &c. 



24 



Thaom e'n Spiorad neo-ascaoin 

Air a naoimh, a's air 'abstoil ; 

'S rinn iad saighdearachd ghasta, 

(Mine, macant' an gaisge,) 

Cha do phill iad le masladh, 

Ach troi Chriosd a thug neart dhaibh, 

Chuir iad cath gus 'n do chaisg iad 

An nàmhaid. 
Chuir iad cath, &c. 

Chum co-cheangal na sith ud 

A thoirt gu buil gu ro chinnteach, 

Tha *n t-Eadar-mheadhonair priseil, 

Làidir, acuinneach, dileas, 

Tha gach oifig de thrì aig', 

Cumt'ri t' uireasbhaidh direach, 

Fàidhe, Sagart, a's Rìgh e 

Ro ghràsmhor. 
Fàidhe, Sagart, a's Righ, &c. 

'S Fàidh ro iongantach mòr e, 
Iùl 's fios air gach dòigh aig ; 
Ni e glic am fear gòrach, 
Ni e'n t-aineolach eòlach, 
'S chum 's gu 'n deanar a' chòir leis, 
Bheir e 'Spiorad gu 'n seòladh, 
' 'S ni fhacal daibh lòchran 

Ro dhèarsach. 
'S ni fhacal, &o. 

Sagart urramach, naomh' e, 
Iochdmhor, truacanta, caomh e, 
Ris na truagnain air faontradh ; 
Cha robh iobairt ach aon aig, 



25 



Ach tha feartan innt' daonnan, 

'S leòir chum rèite chlann-daoin' i : 

Eadar-ghuidliear nach faoin e 

'S na h-àrdaibh. 
Eadar-ghuidhear nach faoin, &c. 

Euchdach, uasal an Righ e, 

Treubhach, buadhach an stri e, 

Gleusd chum sluagh thoirt gu striochdadh, 

Treun an caraid d'a dhilsibh, 

Gèillidh 'nàimhdean gu dilinn, 

Geur a shaighdean 's gach cridh ac', 

Thèid an leagail gu h-iosal 

Fo shàiltìbh. 
Thèid an leagail, &c. 

An t-Eadar-mheadhonair treun ud. 

'S e 'm fior Dhia, 's e Mac Dhè e, 

Is fior dhuine, sliochd Eubh e, 

'S dearbh bhràthair dhut fèin e, 

Earb do chùisean gu lèir ris, 

Tha e deas chum an rèiteach', 

Tha mòr thlachd aig 'na dhreuchdaibh, 

'S e bàigheil. 
Tha mòr thlachd aig, &c. 

Tha sàr ghealleanna gasd aig, 

Tha iad tomadach, taiceil, 

Tha gach sonas gu pailt annt', 

Tha gach cobhair gun aire annt, 

Tha iad buileach an nasgaidh. • 

Direach freagairt do'n pheacach, 

'S thèid an coilionadh ceart mar 

Is fearr dha. 
'S thèid an coilionadh ceart, &c. 

o 



26 



Tha 's na geallannaibh briagh ud, 
Neart a' chlaoidheadh do mhiannan 
'S a dheanamh toilichte, so-riaraicht' 
Do chridhe gionach mi-rianail ; 
Tùr gu t' aigneadh a riaghladh, 
Gu glic, suidhichte, ciallach, 
'S gu bhi guidhe o Dhia gach 

Ni 's àill leis. 
'S gu bhi guidhe, &c. 

Tha làn mhathanas saor annt, 
Tha buan aithreachas caoin annt, 
Creideamh cionalt, neo-bhaoth annt, 
Cridhe carthannach, maoth annt, 
Cogais chaithriseach, chaomh annt, 
Càirdeas, gean, agus gaol annt, 
Sith a's sonas, le naomhachd 

Gu bràth annt, 
Sith a's sonas, le, &c. 

Cùm do chreideamh, 's do dhòchas 
Anns na geallannaibh mòr ud, 
Fhàgail cothromach, còmhnard, 
Tha iad seulaicht' gu dòigheil ; 
Tha seul a* bhaistidh air tòs ann, 
Tha seul na suipeir fadheòigh ann ; 
'S còir an gabhail le eòlas 

Gun àrdan. 
'S còir an gabhail, &c. 

No chreach-lèir, 's mo chruadal ! 
Gu'm bi cealgairean uallach, 
Agus aineolaich thruaillidh, 
Nach d'fhiosrach an truaighe 



27 



Deanamh *n cridhe ni's cruaidhe 
Le bhi beantainn gun smuainteach', 
Ris na seulaichibh uasal, 

A's àird' ud. 
Ris na seulaichibh, &c. 

Chum do chleachdadh a stiùradh 
Tha lagh rioghail 'sa chumhnant ; 
'S bheir an Spiorad air drùghadh, 
Air do chridhe bha dùbailt, 
Ach tha nis' air ath-ùrach', 
Air a lionaidh le dùrachd, 
'S le gaol Ios' a ni 'n ùmhlachd 

Ro àluinn. 
'$ le gaol Ios* a ni 'n, &c. 

Ach 'nad cheumaibh bi taigheach,* 
Oir ma thrèigeas tu'n rathad, 
Gheibh thu gleusadh o'n Athair, 
'Is ge geur 's ann gu math dhut, 
Oir cha trèig e thu fathasd, 
'S b'e mòr bheud e gu 'm faigheadh, 
T* fhuigheall breun a bhi gabhail 

Gu blàth ris. 
T* fhuigheall breun a bhi, &c. 

Tha 'n co-cheangal ud uasal, 
Cha deach' bagradh a luadh ann, " 
Cha deach* idir a smuainteach, 
Oir bha'n t-urras cho buadhar, 
'S nach robh cunnart car uair air, 
G-èilleadh tuisleach le buaireadh, 
Bha neo-thuiteamachd fuaighte 

Do ghnà ris. 
Bha neo-thuiteamachd, &c. 



* Toigheacli. 



28 



'S e cùis is mò tli* anns a' Bhìoball, 
An co-cheangal so-mhìneach', 
Gu soilìeir, glan, cinnteach, 
J)o na peacachaibh dìblidh, 
Chum 's gu'm faic iad an dìteadh, 
'S gu'n teich iad chum dìdein, 
Dh'ionnsaidh 'n t-Slànaighear mhìn, 

Nach dean tàir orr'. 
Dh'ionnsaidh 'n t-SLmaighear, &c. 

Cha-n eil ministear dìleas, 

Ann an cearna de 'n chrìosdachd, 

Nach e mhòr chuid d'a dhìchioll, 

A luchd-èisdeachd a phìlltinn 

'm fèin-fhìreantachd mhìllteach 

Dh'ionnsaidh sonas na fìrinn, 

An co-cheangal ro phrìseil 

Nan gràs ud. 
An co-cheangal, &c. 

Tha clann-daoin' an staid nàduir, 

Fo bhruid theann aig an nàmhaid, 

'S e.'gan gleidheadh gu sàmhach, 

Cur ri peacadh gu dàna, 

Chum an traailleadh gu gràineil, 

Gun bhi tuigsinn na h-àinte, 

Ach a' teicheadh o'n t-Slànaighear 

Aillidh. 
Ach a' teicheadh, &c. 

Fhir tha 'g èisdeachd mo sheanachais, 
Seall gu grad ri còr t' anma, 
Mu 'm bi e tuilleadh is anmoch ; 
Trèig t' fhìreantachd chearbach, 
'S leig dhiot a bhi cealgach ; 



29 



'S mòr do chionta, 's do shalchar, 
Tha do chunnart ro anabarrach 

Dàicheil. 
Tha do chunnart, &c. 

Cha-n eil beannachd ri ainmeach' 
Nach eil fear dioladh an ainmhich, 
Cur an diugh ann ad thairgse, 
Saor gun òr, 's gun airgead ; 
Bheir an creideamh dhut sealbh annt 
Ged bhiodh laigs' ann a t' earbsa, 
Gabh an cothrom, 's na dearmaid 

Bhi sàbhailt. 
Gabh an cothrom, &c. 

Bidh an creideamh mar làimh dhut, 
Bhios a' sir thoirt d'a t' ionnsaidh, 
As an làuachd nach ionndrainn — 
Biodh e làidir 's thig slàim* leis, 
Ach bidh beò aig san ainneis ; 
Bheir e sith dhut san aimhreit. 
'S gus a' chrìoch ni e taingeil gach 

Tràth thu. 
'S gus a* chrioch ni e, &c. 

DAN DO'N PHEACHADH. 

EA.RRANN I. 

'S tu ceud aobhar gach seachrain 
A thàin' o reachd an Ard-righ oirnn 

Cha-n eil maise no dreach ort, 
Tha thu feachd-te, neo-dhireach. 



• Mòran ; pailieas. 



30 



Cha-n eil ceum anns an gluais thu, 
Nach eil truaigh ann, 'us mi-thlachd 

Cha-n eil neach air dhut breith air, 
Nach bi breathal air cinnteach. 

Cha-n eil donas 'san t-saoghal, 
Nach tu's aobhar gu nor air ; 

Cha-n eil bàs ann no dòrainn, 
Nach eil oirnne mar chis dut. 

Cha-n eil Pearsa 'san Trianaid, 
Nach bu mhiann leat gu dìth e ; 

Cha-n eil buaidh anns an Diadhachd 
Nach e t' iarrtas gu'm millt' i. 

Is tu nàmhaid an anma, 

Moch 's anmoch, 's gu siorruidh ; 
'S tu choisinn tein-ifrinn, 

Aobhar crith, agus gris e. 

Thog thu conas 'us connsachd 

'S iomadh conntrachd neo-chriochnach, 
Thog thu trod agus buaireadh, 

'S iomadh tuasaid neo-shiobhalt. 

Thog thu carraid, 's còmhrag 

Measg nam mòr-dhaoin', 'nan islean 

Thog thu dragh, 's mi-shuaimhneas, 
Measg nan sluagh, 's nan righrean. 

Thog thu mort, agus marbhadh, 
Thog thu farmad, a's mi-run 

Thog thu tuaileas, a's cùl-chainnt, 
Bhris thu cùmhnant na sith-chainnt. 

Thog thu gamhlas measg bhràithrean, 
Rinn thu càirdean mi-dhileas ; 



SI 



Thog thu mallachadh a's breugan, 
'S ioniadh sgeulachd, neo-bhrioghar. 

Riun thu 'n daonnachdach iargalt, 
'S am fear fìalaidh 'na mhiodkor ; 

Chuir thu ceathairne, 's meairlich. 

Feadh gach cearn anns gach rioghachd, 

Rinn thu misgearan òlmhor, 
Rinn thu geòcairean cìocrach ; 

Rinn thu'n t-adhaltrach neò-ghlan, 
'S miannan feòlmhor na striòpaich. 

Rinn thu'n saoghaltach sanntach, 
Agus mealltair nan innleachd ; 

Lion thu 'n cridhe le gearau, 
'S chuir thu talach 's an inntinn, 

Rinn thu'n t-eucorach làidir, 
Bhios ag sàrachadh mhìltean ; 

Is an snàigein beag dona, 
Bhios a' tolladh os n-iosal. 

'S trie a sheòl thu an slaightear 
Dh'ionnsaidh oighreachd an fhirein ; 

'S a thug thu cosna 'n fhir thapaidh 
Chum a sgapadh le siochair. 

Thug thu gul as a' ghàire, 

'S falagha gu bhi rireadh ; 
Thug thu tuireadh à solas, 

Thug tha dòrainn à sìth-chamnt. 

Chuir thu cuthach 'san òigridh, 

Gu bhi 'g òl an toil-inntinn, 
De gach cluich, 's gach sugradh, 

Gun bhi 'n duil gu'n tig crìoeh orr'. 



32 



Rinn thu'ii eaglais a shalchadh, 

Rinn thu cealgairean lionmhor : 
Luchd a chleachdaidh ta cearbach, 

Ged tha'n earbs' as an gniomhaibh. 
Dh'fhàg thu dall na cinn-iùil aic', 

Gionach, lùbaeh, neo-chriosdai! ; 
'Nuair thèid iad do'n chùpaid. 

Cha bhi dùrd ac' ni'a losa. 
Theid an t-searmoin a leughadli, 

*$ bidh na breugan mar ghìomh innt', 
'S iad mo thruaigh an luchd-eisdeachd, 

Cha bhi sgeulachd ach blìon ac'. 
'S moch a rinn thu geur-leanmhainn, 

Air gach searmoDaich dileas. 
A chur Criosd am Fear-saoraidh 

A chraobh-sgaoileadh na firinn. 
'S trie bha t'ionnsaidh gle fhiadhaich, 

A chur diadhachd fo mhi-chliu. 
'S bhiodh fior ghòraich, 's aingeachd, 

Measail, ainmeil le d' dhìlsibhs'. 
'S trie a chuir thu droch theagamh 

Ann an creideamh nan criosdaidh ; 
Chum an deanamh mi-thaingeil, 

Gun gheall-daingnich na rioghachd. 
'S trie a thug thu dhaibh leònadh, 

A dh'f hàg gun solas, gun sith iad. 
A dh'f hàg an siubhal do-brònach. 

Mar neach air fògradh à chrìochaibh. 
Thug thu aoibneas do Shàtan, 

Gan sìr-thàladh gu d' liontaibh. 
Ach tha ceannard nach gèill ac', 

'S bidh e-fèin daibh 'na dhidean. 



S3 



DAN DO'N PHEACADH. 

EAR ANN II. 

'S dona 'n gnè tli" aim ad nàdur, 
'S pòr a dh'fhàs gun aon siol thu : 

Tha do chumhachd do-rannsaich, 
Tha do ghamhlas do-innseadb. 

Chair thu aingil ro naomha 

Fad air faontrad o'n fhirinn : 
Lion thu 'n smuaintean le àrdan. 

Spìon thu mhàn iad glè ìosal. 

Rinn thu 'n cridhe mi-thaingeil, 
'S chuir thu nàimhdeas 'nan inntinn 

'N aghaidh bhuaidhean an Ard-righ, 
Agus àintean ro phriseil. 

Chuir thu 'n nathair do'n gàradh, 
A ghabhail fàtb air ar sinnsir ; 

'S cha V e 'n truaigh-san a dh'iarr thu, 
Ach sgrios an iarmaid ro lionmhor. 

Chuir thu seachran o Dhia orr', 

'$ gach droch mhiann anns a* chridh ac f ; 
Rug am mallachd, 's an t-eug orr', 

Le do bhrèig a's t' ais-innleacdh. 

Rinn thu mortair do Chain, 

\S b'ann air Abel amfirean : 
S cha robh aobhar do'n àr ud, 

Ach am bràthair bhi dileas. 

Rinn thu ainneart a sgaoileadh, 
Feadh an t-saoghail gu lionmhor i 

Lion thu'n saoghal le fòirneart, 
Agus dh'fhògair thu n siochainnt. 



34 



Thruaill thu sligh' gach uile fheòla, 
Thug thu dòrtadh na dìl' orr' : 

Cha d'fhan a h-aon diù gun bhàthadh, 
'Nuair a thàin' an lòm-sgriob ud. 

Ach an t-ionracan Noah, 

'S na bha chòmhnaidh fo dhion aig', 
A rinn an Trianaid a chaomhnadh, 

Chum an saoghal ath-lionadh. 

Dh'fhàg thu Sodom cho graineil, 
Le do ghnàthannaibh griseil, 

*S gu'n rug Ieir-sgrios gun dàil air, 
Le breth an Ard-rìgh ro phriseil, 

Bhrùchd tuil thein as na speuraibh 
A chuir gu h-èitich gu dìth e : 

Chuireadh suas e mar shaimpleir, 
Air c6r nan aingidh gu siorruidh. 

Thug thu leth-taobh clann-daoine 
Dh' ionnsaidh aoradh nan iodhol : 

Rinn thu'n aigneadh ro dhiomhain, 
Chuir thu'n Trianaid air diochuimhn*. 

*S trie a thruaill thu sliochd Iacoib, 
Siol an armainn dheis, dhileis : 

'S trie a rinn thu dhiù tràillean, 
Fo do shàiltibh glè ìosal. 

'S trie a mheall thu gu d' ghràdh iad 
'Nuair b' e 'n àite bhi stri riut : 
aobhar truais iad 'nad sheirbheis, 
Cosnadh fèirg an Ard-righ dhaibh. 

Thug thu tuisleadh do Dhaibhidh, 
7 S mdr a chaill e d'a shith riut : 



35 



'S ge bu tuigseach righ Solamh, 
Rinn tliu dholaidh *s a mhi-sta. 

Cha robh duine de 'n t-seòrs ud, 
Nach do leòn thu le d' bhriodal : 

*S trie a rinneadh le d' làimh iad 

'N an droch shaimpleir do dh' Isra'l : 

Cha do sguir thu do d' bhuaireadh, 
Gus 'n do thruaill thu an rioghaehd. 

Thruaill thu 'n sagart, 's am fàidhe, 
Thruaill thu 'n àrd-dhaoin' 'san ìslean, 

Thug sud braighdeanas tràilleil, 

Ann am Babìlon shios orr' ; 
Fo righ Nebuchadnesar, 

Fear d'am b'eigin daibh striochdadh : 

Gus an tàinig an ùine, 

'San do dhùisgeadh dhaibh Cirus ; 
A rinn an aiseag d'an dùthaich, 

'S a thug eùmhnantan sith dhaibh. 

Lean thu fathast gu geur iad, 
Mhill thu leirsinn an intinn ; 

Chuir thu creideamh gun ghràdh annt, 
'S fuar-chràbhadh gun bhrigh ann. 

Ged bha 'n Slànaighear ciatach, 
Iomadh bliadhna 'san tir ac ? , 

Le do chuilbheartaibh seòlta, 
Cha robh 'n eòlas ach cli air. 

Thug thu orra a cheusadh, 

Le droch eud, 's le mi-run : 
Sud an ceusadh thug sgrios ort, 

Tha thu nis' air do dhiteadh. 



36 



Sud an ceusadh tha dearbhte, 

Mar bhun earbsa, do'n chriosdaidh. 

Gabhsa comliairl a' pheacaich, 
Thig a steach, 's bi fo dhion sud. 

Bheirear math anas saor dhut, 
Agus naomhachadh fiorghlan : 

Trid a' chreideimh bheir gràs dut 
S bidh do nàmhaid an iochdar. 



RAINN AIR AN DROCH CHRIDHE. 

Tha mo chridhe cho teagmhach 
'S nach creid e aon fhacal o Dhia : 

Tha mo chridhe ni's cruaidhe 

Na'n reodhadh 'nuair fuaire ta'n t-sian. 

Tha mo chridhe cho feargach 

'S gu'n leum e gu garg air a' chòir ; 

Tha mo chridhe cho sanntach 

'S gur beag leis na beanntaichean dir. 

Tha mo chridhe cho uaibhreach 
'S gur trie e ri uaill às a nàir' : 

Tha mo chridhe le salchar. 

Mar an sgèith thig o'n bhalgair', 's e Ian. 

Tha mo chridhe cho luaineach 

'S a bhios tonnan a' chuain leis a* ghaoith ; 
Tha mo chridhe cho mealltach 

'S nach faighear dha sarnhla a chaoidh. 



37 



AN SOISGEUL. 

AIR FONN— " 'S mVm shuidhe m'onar air Tulaich bhòidheack."' 

" Deagh sgeul a mbòr aoibhneis do'n uile shluagh." 
" Saoraidh se a phobull fein o'm peacaibh." 

'Se'n soisgeulgràdhachthug Dia nan gràs duinn 
A chum ar sàbhaladh dàn mo ruin : 

Ach *s eòlas àrd e, air cùisibh àluinn, 
Nach tuig an nàdur a tha gun iùl. 

Gur mis' an truaghan, 's cus rnu'n cuairt' domh, 
Toirt èisdeachd chluas da mar fhuaim nach 
nach ; 

B' e 'ngnothach cruaidh e nach tuig an sluagh e, 
An sgeul is uaisle a chualas riamh. 

Tha claim nan daoine gu tùr fo dhaorsa, 

Aig Dia an t-saoghail so, 'g aoradh dhà : 
Fo chois am miannan, a tha do-riarach ; 

Gun fheart, gun iarraidh air Dia nan gràs : 
A' deanamh tàir air gach ni is àìll leis, 

A' briseadh 'àintean gach là gun sgios ; 
E fado 'n smuaintibh,'siad ruithgu luath uaith; 

A chum na truaighe ta buan gun chrich. 

Ge mòr an cùram th^aig Dia nan dùl diu, 

Cha tig iad dlù dha le ùrnaigh chaoin ; 
Bu mhòr a' ghràin leo bhi uair 'na làthair, 

An caidreamh blàth ris 'na àros naomh' : 
lad ruith na gaoithe, 's ag earbsa daonnan, 

Ri sonas fhaotainn am faoineis bhreug ; 
Gun fhios, gun aird ac' air dòigh is fearr dhaibh 

Na grèim an dràst air ni's àill le 'n ere. 

* Faodaran t-òran so a shèinn mar an ceudna air fonn " Moladfc 
Ciioirre-Cheatliaich." 



38 



Tha 'm barail làidir gur muinntir shlàn iad, 

'S nach eil ceannfàth ac' air gràsaibh Dhè : 
Tha 'n Soisgeulfaoin leo,seach gean an t-saoghail 

Tha'n cridhe aotrom, gun ghaol do'n Leigh, 
Ach 's àit an sgeul e, air leigheas ceutach 

Do dhuine euslan, fo chreuchdaibh ciùrt ; 
Is naomhachd phrìseil, o Dhia na firinn 

Do neach fo dhìteadh, 's e dìblidh, brùit. 

Do neach fo smuairean, le Dia bhi 'n gruaim ris, 

'S a lochdan uabhar 'g a chuartach' dlù ; 
Gun fhios nach àite dha ifrionn chràiteach, 

Man tig am màireach, 's am bàs 'na shùil. 
Do neach a dh'fhaolum o'n Spiorad Naomha, 

Gur sonas baoth bheir an saoghals' uaith ; 
Nach eil ach sgàil deth 'san am tha làthair, 

'S gu 'm bac am bàs e's nach fàs e buan. 

B'e sgeul an àigh e, air beath' is slàinte, 

O Ios' a bhàsaich 'na ghràdh do dhaoin'. 
'S i 'fhuil am plàsd anns am, beil an tàbhachd, 

'Nuair thèid a chàradh gu bàigheil, caoin, 
Ri cridhe leòinte, gun ghean, gun solas, 

Ach doilich, brònach, gun seòl air sith ; 
Le Spiorad uasal nam feartan buadhar, 

'Nuair thig e nuas air le gluasad min. 

Sud sgeul roaoibhneach, airmaòin'soighreachd, 

Do dhuine daibhir, gun sgoinn do'n t-sao'l ; 
Aircrùn, 's rioghachd achaoi'nach crìochnaich, 

Gun dragh gun mhiothlachd, ach sith, 'sgaol. 
Sud sgeul ro àraidh do dhuine tàireil, 

Air urram àrd ann am Pàrras shuas ; 
Le gràdh gun aimhleas, a measg nan aingeal : 

' S cha teirig cainnt daibh, toirt taing do 'n Uan . 



S9 



Deagh sgeul air fuasgla, do pheacach truailli* 

O chionta duaichnidh, nach suail* a mheud ; 
Tre 'n chumhaclid bhrioghar a t'ann an iobairt 

An t-Sagairt rioghail, ta siobhalt, sèamh : 
'S air feartaibh gràsmhor, ni cobhair tiàth dha, 

'Nuair bhios a nàmhaid gu làidir, gleusd, 
A' tarruinn teann air chum 'earbs'a thionndadh 

Tur bun osceann da le ionnsaidh thrèin. 

Air gràs a's tròcair, bheir neart a's treòìr dha, 

Rè fad an ròid dh 'ionnsaidh glòir an Uain ; 
'S na nèamha àrd', far am pailt an gràdh daibh, 

'$ cha teirig càil daibh gu bràth g' a luadh. 
'S e cliù an sgeòil ud gur fìrrinn nihòr e, 

Gun fhacal mòr-uaill, no sgleò gun bhrigh ; 
'S e Criosd an èirig is buaine èifeachd, 

An iobairt rèitich, sàr stèidh na sith. 

Thug Dia 'n t-Ard-i1gh Mhac a ghrài' duinn, 

A ghabh ar nàdur, 's e bharr a rian ; 
'S an tug e' n ùmhlachd, le deòin *s le dùrachd, 

Thug còir as ùr dhuinn teachd dlu do Dhia : 
Sàr ùmhlachd chiatach do lagli na Trianaid, 

Leis an Duin' is Dia ann bha riamh ri feum : 
An coltas truaghain de dhuine truaillidh, 

A b'fhearr 'sab' uaisle nan sluagh gu leir. 

An caraid gaolach a choisinn saorsa 

Do'n chinne-dhaonna le caonnaig chruaidh ; 

A dh'fhuilig tàmailt o rug a mhàth'r e 
Gu là a bhàis ann an àit an t-sluaigh. 

'Nuair bu naoidhean òg e, rinn Herod fhògradh 
'S e dearc' an cònai' air dòigh an t-sluaigh. 

* Nach beap, nach suarach. 



40 



Bha 'bheatha brònach, am fad 's bu blieò e, 
'S e cruaidh an tòir air gu bheò thoirt uaith.' 

Oir se bu ghnà dhaibh' bhi deanamh tàire 

Air Athair gràdhach, 's air àintibh naomh' : 
S bhi deanamh dearmaid air slàint' an anma, 

Le cleachda garg, 'us le ana-ghnath baoth. 
Na sagairt uai 'reach, *s na h-àrd dhaoin'- uaisle 

'Nan aimhde buan da, le fuath gun chrich : 
A' deanamh dichill, le iomadh innleachd, 

'Us mòran mi ruin gu 'shir chur sios. 

'S air a lòrg bha na diabhoil bòrba, 

Fo phrionns' an dorchadais, colgail, cruaidh : 
Ach 's e bu chràitich an ceartas àrd bhi 

Cur claidhe 'n sàs ann, gun bhai', gun truas. 
Rug mallachd Dhia air ar son na fiachan, 

Bhuin Athair fial ris gu fiata garg ; 
Oir rinn e thrèigsinn an am na h-eigin, 

Nuair chaidh a cheusadh le h-eucoir gharbh. 

• Ach 's gearr a' chuairt a bha'm bàs an uachdar, 

Gu h-aithghearr fhuair e a'bhuaidh gu slàn ; 
Oir rinn e èiridh 'n treas latha 'n dèigh sud, 

Gu subhach, treu'ach, chum feum do chàch : 
Do pheacaich dhiblidh, a bha fo dhiteadh, 

Gu'n deanadh 'fhìreantachd didean doibh ; 
chiont an nàduir, 's o'n lochdaibh gràineil. 

'S o chumhachd Shàtain bha ghnà ri foill. 

Nis* anns na h-àrdaibh, tha neart gu bràth aig 
A chum na's ail! leis thoirt sàbhailt suas ; 

'S chum a naimhdean a sgrios gun taing dhaibh 
Droch dhaoine 's ainglean, luchd-ainneart 
chruaidh. 



41 



Ach thar gach seòrsa na peacaich mhòra 
Le 'm fuathach eòlas air deòin an Triath : 

Nach creid an fhìrinn, ged tha i cinnteach, 
Nach gluais gu direach, ach sir dhol fiar. 

Ged bhiodh an criosdaidh 'na laidhe 'm priosan, 
Gu docrach, iotmhor, gun bhiadh, gun slàint, 

Ni'r. Soisgeul siorruidh, tre bheannaehd losa 
A chridhe tiorail, le fior ghean gràidh. 

Ged' dhùisg a nàmhaid geur-leanmhainn 
chràiteach 

Gun aon chion fàth air ach gràdh, 's sith : 
Tha chridhe aoibhneach, tha ghm isro aoidheil; 
Tha dàn 's laoidh aig' gach oidhch' gun dith, 

E cumail gleachdaidh an aghaidh peacaidh, 
'S a stiùireadh chleachdaidh, le beachd air 
Criosd ; 

Tha gaol do'n reachdthar gach ni/s neach aig'; 

'S cha ghabh e tlachd ann an seachran fiar. 
'S e Dia na tròcair a neart, 's a chòmhnadh, 

A bhios an còmhnaidh toirt seòladh dhà. 
Cha lag a dhòchas, cha bheag a shòlas, 

Tha aiteas mòr aig* nach eòl do chàch. 

AThighearn, Iosa,gabhtruasdo'n chriosdachd, 
Tha 'n t-eòlas iosal. 's gach crioch mu'n 
cuairt : 

Is bras a dh' èireas gach mearachd èitidh 
'S is beag ant-eud th' aig a' chlèir 'san uairs'. 

Dean creideamh 's eòlas, dean gaol na cdrach, 
'S pailteas sòlais, a dhòrtadh nuas : 



42 



Gu daoin' aphilltinn, o'n cleachdaibh millteach, 
*S gu naomhachd inntmn bhi cinntinn suas 

Cuir gaol na sì-chàint ameasg nan lighrean, 
Is borb ri strith iad mu ni ro fhaoin.* 

Taid tional armailt, 's cinn-fheadhna falbh leo, 
A ghlacadh talmhuinn, 's a mharhhadh 
dhaoin*; 

Daoin' nach tug fuath dhaibh, 's le'm b'àill bhi 
suaire, 

Ach chaidh chur a thuasaid le'n uachdrain fèin, 
Mo thruaigh ! b'fhearr do na h-uachdrain àrd ud 
Bhi beò mar bhràithribh, an gràdh d'a chèil. 

A Dhè na si-chaint, craobhsgaoil an fhirinn, 
Measg slògh nan tirean, 's nan Innsean cian : 

Mar dhaoin* air chall, ann an ceò nam beann iad, 
An òidhche teann orr,'s iad fann gun bhiadh. 

Thoir solus glè ghlan, thoirrathad rèidh dhaibh, 
'S cridhe gleusd a thoirt gèill do 'n uan : 

Thoir sgeul do shlàinte, thoir fios do ghràidh 
dhaibh, 

Cuir feart do ghràsan 'nan dail le buaidh. 



CREIDEAMH. 

AIR FONN.— " 'S e so aimsir a dhearbhadh,^ $c. 

" Creid anns an Tighearn Iosa Criosd, agus saorar thu." 
" Gach ni nach eil o chreidiinh is peaca*dh e." 

Learn is ioghnadh an ni 
Nach eil firinn na slàint, 



* Sgriobhadh so ri am cogaidh. 



43 



Air a creidsinn d'a rireadh 
Gun diobradh, gun tàir, 

Leis gach iosal 'us uasal 
D'an dualach am bàs, 

'Nuair thig aiteal d'a fuai m 
Chum an cluasan le fàilt. 

Tha n fhlrinn 'na buadhannaibh 

Uasal toirt bàrr 
Air na seudaibli as luachmhoir' 

Mu'n cual thu 'na d' là ; 
'S tha do nàdur cho suarach 

'S gur fuath leis a gnàth, 
Oir cha dùirig e smuainteach' 

Bhi uair air a sgàth. 

Tha gach facal de 'n fhirinn 

A dìteadh cloinn-daoin', 
O'n than cleachdanna cli, 

'Us an innleachdan claon ; 
'S o'n tha iadsan le dicheall 

Gam fìreanach' fèin, 
'S e am miann a bhi sir-tharruinn 

Si-chaint o'n bhrèig. 

Tha 'n cridh' aca sanntach, 

Làn gamhlais do'n chòir ; 
Tha 'n inntinn ac' dall, 

Tha iad meallt air gach dòigh. 
'S ann ri Sàtan tha'n rèite, 

'S iad gèilleadh d'a mhiann: 
Cia mar dh'fheudas iad èisdeachd 

Le spèis ri guth Dhia ? 

Deir an Slànaighear pi iseil, 
Beul bi nach can breug, 



44 



" Cha do chreid sibh do bhrigh 
Gur i 'n fhirinn tha'm bheul,"* 

Cia mi-chiallach an reuson ! 
Cia eitieh ! cia fiar ! 

Air an fhirinn a thrèigsinn 
Mar bhreugaibh nach fiach ! 

'S iad mo thruaighe clann-daoine, 

Cho baoghalt, 's cho dùr ! 
Dol a thaobh mar thèid caoirich 

Air faontradh gu dlù ! 
Mar tig fear tan o'n àird 

Thoirt daibh nàduir as ùr, 
Cha chrèid neachd do shliochd Adhaimh 

An Slànaighear ciùin. 

O'n 'se creidsinn bheir fuasgladh 

Do thruaghanaibh leòint'. 
O an cleachdannaibh truaillidh, 

'S o'n truaigh aii an tòir. 
'Sea ghleusas an càil 

Chum an gràdh thoirt do Dhia, 
Chum an tlachd bhi 'na àintibh 

Ro àluinn gach ial. 

Creideamh nàomh' agus fior 

Ann an Iosa Mac Dhè, 
Deir an Sgriobtur gur tiodhlac 

O Dhia e gu lèir. 
Bheir a thròcair 's a ghaol e 

Gun aobhar no fàth, 
Do na truaghanaibh baoth/ 

Tha fo dhaorsa do'n bhàs. 

A thoirt beò dhaibh o'n bhàs, 
'S fradharc slàinteil d'an suil, 

* Eoin viii. 45. 



45 



Chum 's gu 'm faic iad mar dh'fhàg iad . 

An aint' air an cùl, 
Mar a bhrosnaich iad Dia, 

Le bin fiaradh an gnàth, 
Clmm an diteadh gn piantaibh 

Nach criochnaich gu bràth. 

'S mar tha mì-chreideamli gràineil 

Air àraoh 'nan crìdh', 
Bhios a ghnà deanamh tàir 

Air an t-Slànaighear mhìn ; 
'S chum gu'm faic iad an fhirinn 

Tha 'g innseadh mu Chriosd, 
Gach ni rinn e, 's a ni e 

Thoirt sith dhaibh gun chrioch. 

Mar a dh'oibrich e 'n fhireantachd 

Phriseil leis fèin, 
Rinn am fuasgladh o'n diteadh, 

Le cinnte nach gèill : 
'S mar a bheir e dhaibh gràs 

Chum an gnàth dheanamh sèamh, 
Gus am fàs e cho àillidh 

'S gu'n tàr e gu nèamh. 

'Nuair a gheibh iad an lèirsinn ud, 

Ceutach, neo-chlaon 
Ni e tuigseach 's geur iad 

Thar reuson chloinn-daom' : 
Chi iad cuspairean lionmhor 

Tha diomhair do chàch : 
Tir neo-fhaicsinneach sicrruidh, 

Rò fhior, a's rò àrd ! 

Chuireas sgàil air an t-saogh'l so, 
*S gach faoineis "na chòm, 



46 



Nochdas luainneach mar ghaoith e, 

Cho aotrom ri moll. 
Eiridh 'n inntinn gun dàil 

Gu ro àrd os a eheann, 
Dh 'ionnsaidh Pàrrais> an gràidh, 

'S gach ni àlainn a th' aim. 

Nis' o *s lèir dhaibh an stèidh, 

Agus èifeachd na slàint, 
Cha-n eil dèigh ac' bhi *g èisdeachd 

Ri breugaibh an nàmh : 
'S i an fhirinn gun f hoill 

A bheir aoibhneas daibh ghnà ; 
'S bidh an inntinn 'ga faoighneachd 

A dh" 1 òidhch a* do là, 

Fanaidh 'n t-as-creideamh ! lùimeil 

Mar fhuighleach a làth'r, 
Ach cha chlos daibh 'ga chùibhleadh, . 

'S 'ga chlaoidheadh gach trà. 
Chuid air chuid gheibh iad buaidh air, 

Ge buan e, *s ge rag ; 
Oir bi'dh gràs 'g an ath-nuathach\ 

Cha dualach dha stad. 

'S gasd' an acainn ri èigin, 

No deuchainnibh cruaidh, 
Creideamh diongmhalta, treubhach, 

Nach gèill ri an-uair : 
Ach ni grèim gu ro chruaidh 

Air gach buaidh a ta'n Chriosd, 
Chum nam feart thoirt a nuas, 

Ni ar fuasgladh, 's ar dion. 

Cha n-eil aon ni 'san t-saoghal, 
Cho gaolach aig Dia, 



47 



'S cha deanair as aogais 

Le daoinibh a riar ;* 
Oir ri fìriimean Dè 

Chuir e 'sheula gu slàn,f 
'Nuair ni 'n t-as-creideamb breug 

Do gach sgeul thig a'n-àird.} 

O'n tha'm peacacb thaobh nàduir 

'Na nàmhaid da ghnè,§ 
'S e 'n Triath le làimb laidir 

A dh'àraicheas e : 
Bi'db a ghàirdean gu feartmbor 

A neartach' gach gniomh, 
Toirt a bhochdainn gu beairteas, 

'S a* ceartach' gach giomh ; 

A thoirt ùmhlachd le gràdh 

Do na h-àintibh gu lèir, 
Gun dad uaill acb fèin-àicheadh 

Bhi ghna anns gach ceum ; 
Oir ge dian bhios a mhiann 

Gu bhi diadhaidh 's gach am, 
Chi e 'n lagh aig an Triath 

Fada 's cian os a cheann. 

Creideamh fior bi'db gnàth sbùil aig' 

Ri urachd o'n àird 
Bheir e ort dol a dh'ùrnaigh 

Le dùracbd gach trà ; 
Urnaigh threun thèid le urchair 

Gu cuimseach gu nèamh, 
'S a gheibh èisdeachd gu tulachuiseach, 

Cunnabhalach, rèidh. 



* Eabb. xi. 6. 
X 1 Eoin v. 10. 



f Eoin iii. 33. 
§ gne a chreidimh. 



48 



Chuireas faobhar s gleus ort 

Gu h-eudmhor, 's gu beò. 
Cimm do thoil bhi gu lèir 

Ar son Dhè, 's a ghlòir : 
'S i do chràdh 'n ùrnaigh mharbh 

Bhios aig cealgair nan lub, 
Urnaigh bhochd ar son ainm, 

Gun dad tairbh innt no sùgh. 

Fhad 's a riaghlas an gràs ud thu 

'N làthair do Dhè, 
Bi'dh do naomhachd a fàs, 

Bi'dh do ghàirdeachas gleusd ; 
Cha bhi smuain aim ad chridh 

Nach bi dileas a's cneasd ; 
Bidh do mhiann ris gach ni 

A bhios direach a's ceart. 

Fhad 's a riaghlas an gràs ud thu 

'N làthair chloinn-daoin, 
Cha bhi gniomh ni do làmh 

Nach bi gràdhach, 's caoin, 
Cha bhi facal 'n ad bheul 

Nach bi reusontach, ciùin, 
Ged a thachradh riut bèist - 

Bhios gun bheusan, gun chliù. 

Tha 'n gràs ud cho ceutach, 

'S cho feumail gach uair, 
'S nach fheudar as eugmhais 

Gu'n èirich leat buaidh. 
Bi 'ga altrom gu deònach, 

Ri d' bheò, 's ri d' bhàs ; 
Bithidh sifch agus solas 

An cònihnaidh 'na làth'ir. 



49 

Jii ag ranusach 1 au fiiacail 

Le tlachd, 's le miann, 
Do gach creideach is taice 

Gacli seachduin de'n bhliadhn', 
Lean gach aon niheadhon gràis 

Fad do làithean gun sgios, 
'S thig do chreideamh, 's do shlàinte 

Gu lànachd gun ditb. 



DO'N AS-CKE1DEACH. 

EARRANN I. 

" An (ì nach creid, tha e air a dhiteadh cheana, chionn nach do , 
chreid e an airnn aon-ghin Mic Dhè ! do bhrigh gu'm beil miae 'g 
innseadh na fìrino, cha eil sibh ga m' chreidsiim." 

Cha do chreid thu do dhiteadh, 
Ged 's i 'n fhirinn a dhaor thu, 

Dh* ionnsaidh ifrinn na peine ; 
Is cha lèir dhut do bhaoghal. 

Cha do chreid thu do chridhe 

Bhi sir thighinn, gu faoilidh, 
Air gach olc th'air a bhacadh, 

Leis an reachd tha ro naomh' duinn. 

Cha do chreid thu, 's gur coma 
Leat an comunn ro chaomhail, 

Th' aig na naoimh ris an Dia ac', 
'S nach b' e 'm miann bhi as aogais. 

Gur e t'athair an diabhol, 

'S gu'm beil a mhiannan leat aobhach : 
Gur fior nàmhaid do Dhia thu, 

Air dol cian uaith' air faontradh. 



50 



Gu'm beil thu 'n eòmhnaiJh 'na fhianais, 
No gur fiach dhut do shaothair, 

Dol a lùbadh do ghlùn da, 
Ann an ùrnaigh, no aoradh. 

No, ma rinn tha an lubadh, 

Gun robh 'n dùrachd gle fhaoin ann : 
Thaobh do chridhe bhi truaillidh, 

'$ gur cò luaineach ri gaoith e. 

Cha do chreid thu gu 'm b'earr dhut, 
Bhi sir fhàs ann an naomhachd, 

Na bhi cumhachdach, saibhir, 

Le mòr oighreachd 's an t-saoghal. 

Chreid thu breugan an diabhoil 
(Fear bha riamh ga do shlaodadh, 

Chum a gharaidh gu dian leis,) 
Fad' roi' fhianais 'n Fir-saoraidh. 

Chreid thu 'n t-slighe bhi leathann, 
Bheir gu beatha nach caochail : 

Gur gle fharsuinn an geata, 

'$ iad dol a steach air 'nan sgaothan, 

Chreid thu 'n t-slighe bhi aimhleath'n, 
A bheir gu gainntir a' na caoine ; 

Gu'm beil cachaileith teann air, 
'$ iad ro ghann tha 'ga faotainn. 

'S ann air Dia chreid thu mi-sgeul ; 

E bhi dìreach rèir t' aogmhais,* 
E bhi toilicht' le d* chleachdadh, 

A's do d' pheacadh toirt aonta. 



* Salm L. 18—21. 



51 



Do do smuaintibh neo-gheamnaidh, 
'S do d' slieancliasaibh draosda. 

Do t' adhaltras gràineil, 

'S do d' mheàirle gun aobhar. 

Do do bheumadh, 's do d' chàineadh 
Air a' bhràthair bha caomh riut : 

Do do bharganaibh carach, 
'S tu mealladh na dh' fhaod thu. 

Gach aon ni.bhiodh tu ceannach, 
Bhi 'ga tharruinn ro shaor ort, 

'S gach neach ris 'n do reic thu, 
Nach bu deic leis a dhaoirid. 

Ris gach droch rud a ni thu 

Cumaidh mi-chreideamh aodan ; 

Ged b' e guidheachan drabasd, 
Ged b' e sàbaid no caonnag, 

Gheibh e leisgeul an còmhnaidh, 
Do d' gheòcaireachd chraosach : 

'S ni e dearbht' thu nach misd thu 
Bhi ro thric air an daoraich. 



II. EARANN. 
Ged is lionmhor na peacaidh 

Ta 'n cleachdadh chloinn-daoine ; 
Ged tha lochdan nach gann ac', 

Cuid n'as antruim, 's n' as aotruim. 

Ged tha smuaintean ro dhiomhain, 
Agus gniomharran baoth* ac ; . 

Ged tha braid agus breugan, 

'S breth-air èigin 's gach taobh ac'. 



52 



Ged tìia mì-run's seirbhe, 

'S mòran cèilg far nach saoilinn ; 
Ged tha àrdan 's farmad, 

Air an arimaibh toirt caoile. 

Cha n-eil iad uile cho millteach, 
Ris a mhì-chreidimh bhaobhail ; 

Nach creid an fhìrinn 'is feumail, 
Ach na breugan is claoine. 

Nach creid facal thuirt Dia ruinn, 
Chum ar riaghladh, 's ar faoghlum ; 

Ged 's e creideamh *n t-aon ìnneal, 
Ni o mhilleadh ar saoradh. 

'S a bheir seaìbh dhuinn sa bheannachd 
A chaidh cheannach' gu daor dhuinn ; 

A choisinn Criosd duinn gun sòradh, 
'Niaair a dhòirteadh 'fhnil chraobhach. 

'S e sud peacadh na dunach, 
Cha n-eil duine tha saor uaith' ; 

Fhad 's a migeas an fliìrinn, 
Bidk e cinnteach gu'n sgaoil e. 

Ma's duin' thu 'n staid nàduir, 
Bidh tu ghnà leis ag aomadh ; 

'S ged fhuair thu a ouibhteach', 
Leanaidh fuighleach nach caol riut. 

Air do shùilìbh thig sgleò leis, 
Bheir e ceò ort ni caoch thu : 

E cho seòlta gu mealladh, 

Ris an t-sionnach à saobhaidh. 

E cho leanmhainneach, beadaidh, 
As nach teich e ri t' aois uat : 



53 



'S e do sgrios tha e miannach', 
'S fad mu'n iarr e do chaomhnadh. 

Seas 's seall air do chunnart, 

Gun f hios c'uin a gheibh 'n t-aog thu. 
Gabh ri Criosd anns an fhacal, 

Leig do thaic ris 'na aonar. 

Cum an cònihnaidh do shùil air, 

Bi gu did ris air 1* aonadh : 
Gabh an Spiorad gun dàil uaith, 

Ni e gràs ort a tkaomadh. 

Fhir tha creidsinn na f irinn, 

Dean am mì-chreideamh shaodach'; 

Na toir tàmh dha, no fasgath, 
Cuir air asdar do'n f hraoch e. 

Oir ma gheibh e fo chis thu, 

Bidh tu 'd chìnneig, 's 'n ad'dhaolaig : 
Thig do mhisneach gu fuarach', 

'S thig do chruadal gu maoladh. 

Falbhaidh t' eud, 's do chùram, 
'S caill'dh 'n dùrachd am faobhar 

Bidh do shith air a leònadh, 
'S thig do shòlas gu traoghadh 

Creid an f hirinn gun teagamh, 
Bheir an creideamh an gaol leis ; 

Ni e snasmhor do ghluasad, 

'S bithidh buaidh agad daonnan. 



54} 



AN GEARAN. 

(i Och ia dnine truagh mi ! cò a shaoras mi o'n chorp a' bhàis 
so ?"— Rom. vii. 24. 

AIR FONN.—" Coire Gorm an Fhasaich " 

Is doilich learn mar tha mi 
A' siubhal le mo nàmhaid, 
Eas-umhal do na h-àintibh, 

'S mo gràdh dhaibh cho fann. 
'S iomadh fear a bhàrr orm 
Tha siubhal rèir a nàduir ; 
'S e 'ri lagh tha fulang tàmailt, 

A's tàire nach gann. 
Riamh o thuiteam Adhaimh, 
'Se'm peacadh ni is fearr leinn, 
'S mi-chneasd a thug sinn gràdh dha, 

'Ga thàlath 's gach am. 
Cha d'f huair mi fad mo làithean, 
Dad buannachd, no dad stàth dheth, 
Ach daonnan tarruinn sàis orm, 

\S 'g am chàramh am fang. 

'S e dh'f hàg gach ni a leugh mi, 
Gach searmoin riamh a dh'-eisd mi, 
'S gach guth a labhair beul rium 

Gun f heum dhomh, gun stàth. 
'S e mhilleas gealladh Dhè orm, 
Nach earb mi ris ach eutrom, 
'S nach càirich mi rium fèin e, 

Gu h-èifeachdach, slàn. 
'S ann chuir e mi an dèis-laimh, 
'G am fhàgail ro mhi-ghleusda, 



55 



Gu obair uasal, euchdach, 

'S gu treubhantas àrd : 
Gu gleachdadh ris an eucoir 
A bhios a'm' chridhe 'g èiridh. 
No chithear ann am bheusaibh, 

Gu h-èitidh, *s gu grannd. 

Nam bithinn tairis, dileas, 
'A leantainn ris an f hìrinn, 
Bhiodh ise dhomh mar dhidean 

Nach dìobradh gu bràth., 
Ged chuireadh daoine sios mi 
Le casaidibh 's le diteadh, 
Gun togadh ise rìst i mi, 

A's dhirinn an àird. 
Cha toilleadh i gu dilinn 
Dad coire dhomh no mi-thlachd, 
Tha ceangal ris an t-sith aic', 

'S is direach a gnàth : 
Ach 's mòr an call, 's an dith dhomh, 
Gu'm beil i trie air di-chuimhn, 
'S nach eil a creideamh cinnteach 

A'm' inntinn a* tàmh. 

Bha amaideachd a's gòraich 
'A leantainn rium o m' òige, 
'S b' annsa learn gu mòr iad 

Na 'n t-eolas as fearr. 
Na *n deanainn leth na còrach 
Cha chreidinn nach bu leòir e, 
'S nach tearnadh sud fa-dheòigh mi, 

Gun dòigh air tigh'nn gearr. 
Ge mòr an t-aobhar sòlais 
Bhi-'n communn Rìgh na glòire, 



56 



S iad b' annsa leamh na h-òrain, 

'S bhi 'g òl naia deoch slàint. 
Bu dallag mi nach sòradh, 
Bhi cluich air bruaich na dòrainn, 
An Diabhol ga mo threòrach' 
Gu seòlta air làimh. 

Gur mòr a' chreach, 's an diùbhail, 
Mo chridhe bhi gun dùrachd, 
A' ghabhail Dè nan did domh, 

Mar Ughdar mo shlàint' : 
'S e tairgseadh dhomh 'na chùmhnant, 
A neart a bhi mar chùl domh, 
'S a ghliocas àrd g'am stiùradh, 

Le cùram, 's le gràdh. 
Tha drùidheachd air mo shuilibh, 
Se'n rud a ni mo chiùrradh, 
D'an ruith mo mhiann gu siùbhlach, 

'S mi lubadh 'na dhàil. 
Mo shonas air mo chùlthaobh, 
Mar anabas nach fìù learn ; 
M' anam an droch run da, 

'Ga dhiùltadh le tàir. 

*S mi 'n duin' as truaigh' sa'n t-saoghal, 
Fo chìs aig m' easgar daòbhaidh, 
Làn fuath do 'n bheath' is caoine, 

'S an gaol ais a' bhàs. 
Cò sheallas rium a' m' dhaorsa ? 
Cò thiondas mi o chlaonadh ? 
Cha n aingil, no clann-daoine, 

.Och ! b'fhaoin iad sa' chàs. 



57 



Ach taing do'n Athair naomha, 
A dh'ullaich dhom an t-saorsa, 
Làn tearadh o gach baèghal, 
Trìd aon-giiin a ghràidh. 

A Dhè ta iochdmhor, maoineach, 
Cia f had a bhios mi caoineadh ! 
greas le d' chobhair chaomh, 
Agus saor mi gun dàil ! 



FIRE ANT ACHD CHRIOSD. 

" Gu faighear annsan mi gun ni'fhìreantachd fèin agam, a ta 
o'n lagh, ach an f hireantachcf sin a ta tre chreideamh Chriosd, an 
f hireantachd a ta o Dhia tre chreideamh." 

AIR FONN.— u Mairi Bhan òg." 

'S i f ìreantachd' losa Criosd mo Thighearn, 

'An dion a bhitheas gu feum, 
m' plieacannaibh gniomh' ta lionmhor, minig, 

'S o'n t-siol a ghin iad gu leir ; 
Bheir sonas 'us solas mòr do m'anam 

Nach lcàn an an-shocair chruaidh ; 
'Sa chumas rium dòchas glòir nam flaitheas, 

Ri m* bheò air talamh mo chuairt. 

Rha mise mar chàch a'm' thràill do'n donas 

Gun chàil do chobhair an Triath, 
Ag iarraidh mar m' àilleas sàth na colla, 

Gun àird air cogadh ri m' mhiann : 
A' siubhal mar ghaoithean aotrom, falamh, 

Cho faoin ri faileas na breug, 
Gun smuainteach airaog, no caochlaaithghearr, 

A dh'f haodadh tachairt domh-fèin. 



58 



Gus an taining an uair san d'f huair mi buille, 

Bu chruaidh, ro ghuineach o'n reachd, 
Dh'f hàg gaoir a'm' ohluais nach dual dhomh 

A fuaim chur buileach a' m' bheachd. [tuille 
" Is mallaicht gu bràth gach garlach dona, 

A dh'f hàg neo-choi'liont an lagh ; 
Tha 'chridhe 's a làmh gun tàmh dha solar 

Gach cràdh, gach gonadh, 's gach dragh." 

'N sin ghabh mi an ruaig le ruathar cabhaig, 

Mo thruaigh ! cha d' aithnich mi 'n ceum : 
Le cumhachd a's buaidhmo thruailleachd ghra- 

Cha d'f huair mi mach asam fèin. [mail 
Bha m' earbsa ri feum o m' dhèircibh falaich ; 

Ri èifeachd aithreachais mhairbh ; 
Gun deanainn gach beud a thrèigsinn baileach; 

'S ni's dèin' gu'n leanainn math m' anm'. 

Ach b' anmhunn, 's bu chli an t-sith a thog mi, 

Bha dìteadh cogais a'm chòm : 
Bha bagradh na fìrinn sior-dhol trodham ; 

Rug sgios is clodhadh air m' f honn. 
Bha m' earbsa 's mochàil siòr f hàs ni's fainne, 

Is dh'f hàilnich m' anam gu mòr : 
Bha Criosd is a ghràdh 'san tràth as m' aithne, 

'S cha b* kill learn teannadh 'na chòir. 

Cha chreidinn nach deanainn fèin mo chobhair, 

Chum rèite chosnadh ri Dia : 
Cha chreidinn guth Dhè, 'gradh, — " 'Sè do 
bheatha" 

Gun èis gu mathanas Chriosd. 
'Se shaoil mi gu slàn gu'm b'fhearr dhomh 

Na dhàil le gibhtibh a b'fhiu ; [tighinu 
Gu'n cosnainn le àridheach fàilt a chridhe, 

'S 'na làth gu'm bithinn le cliù. 



59 



Cha-n fhac' micòrm' anma marbh fo'n mhall- 
achd, 

No'n fhearg a bh' annam ri Dia. 
Mi-fein a bhi m' chealgair dealbhadh meallaidh 

Do m' earbsa thana nach b'fhiach : 
No m' fhìreantachd fèin bhi breun, a's salach, 

'S 'na stèidh mhi-fhallain do m' shith ; 
Mo naomhachd gu lèir bhi eitich, greannaoh, 

Gun f heum a ghlanadh mo chri. 

Ach thug e ri ùin' domh sùil a dh'fhaicinn. 

Mar dhrùigh am peacadh 'n am ghnè : 
Nach eil e 'n am dhùbhlan lùbadh tairis 

Ri run ro bheannaichte Dhè : 
Gun chreideamh d'a sgeul, mar bhrèig dhomh 
fhacal 

Gun ghèiìl d'a reachd, no d'a àithn ; [adh 
G'am àrdachadh fèin thar Dhè 'nam chleachd- 
Gach ceum a' bacadh mo shlàint : 

Mo nàdur bhi aingidh, nàimhdeil, fuileach, 

Mi-thaing na dunach bhi m' chridh ; 
'S gniomhan mo làimh làn aimhleis uile, 

Mo chainnt gu cumant' gun bhrigh. 
Mo nàimhdeas do ghràs bhi àraid domhain, 

O'n àrdan ghoimhe tha m' chliabh ; 
'S m'as-chreideamh, gràineil, grànda,loitheach, 

'G am fhàgail comheach ri Dia. 

Och ! mhothaich mi fhearg mar gharbh-fhras 
pheileir, 

No dealgaibh teine 'g am chràdh', 
Chaidh surdalachd m' anm* air falbh le eagal, 
Chaidh m' earbs a leagail gu làr, 



m 



Ach thionndaidh e smuainte truagh mo chridhe 
Mu'n cuairt, ('s e sireadh mo ghaoil,) 

" Adh'fhaicinn mo luaidh/s ruduainn'nardithis 
Nach dual da rithist gu'n sgaoil." 

'N sin tlmig mi gu h-aobhach gaol mo charaid, 

Fear-saoraidh tairis nan daoi, 
A thàinig do'n t-saoghl o thaobh an Athar 

Chum saorsa cheannach dhaibh chaoidh. 
Bha'shiubhal tre ghàbhadh, 's bàs' ga chosnadh, 

Ach b' àrd a chomas, 's a thrèis, 
'S mhair e rè là gun tàmh ag obair 

An àit a' phobuill bu leis : 

Oir thug e gu 'cùl an ùmhlachd seachad 

Bha 'n cùmhnant 'g agairt gach rè, 
Gun aineamh, gun lub, do chum nach tachradh 

Gu'n dùint on* flathshonas Dè ; 
'S dh' fhuilinge'm bas bu char dhaibh fhaighinn 

Le 'làn do mhallachdaibh geur ; 
Oir sheas e 'nan àit mar Bàthan daingean, 

Gu làidir, diongalta, treun. 

Sud ùmhlachd a's bàs is àillidh feartan, 

Dh'fhàg slàn an Ceartas 's an Reachd : 
(Ruig Athair nan gràs, 's do làmh an taic riu, 

'S bidh fhàilt le tlachd ort, 's a dhreach.) 
Sud f ireantachd losa Criosd an Urrais 

Rinn dioladh bunaiteach, treun. 
Tha 'n Tighearn Dia lea' riaraicht tuille, 

'S cha-n iarr o dhuin' ach i-fein. 

O'n thug e 'na oircheas gairm dhomh gabhail» 
'S tairgse a faighinn *san uair. 



61 



Adh 'fbìreanacb'm 'anm'gu dearbh , 's gu deimhin, 

Gun airgead, agus gun luach. 
! cionnas a dhiùltainn lùbadb ealamh, 

Le diiracbd ainneamh 'na còir ! 
Ceud mhiann mo shul an dlùs dhomh tarruinn 

Cur ùr-bhith annani le treòir. 
'Nuairtbàinig i' m'dhàil legràdh,'slecreideamb 

An tàbhachd teagasg na sìth, 
Gbràd f huaradli leani àgh cbuir sgàtb air m'eagal 

'S nàir air teagamb mo cbrìdh. 
Nis' tba mi air tìr le cìnnt 's ìe cothrom, 

Ge dìblidh dona mi-fèin ; 
Tlia m' Urras gun dìobradh, cbì mi 'chobhair, 

Gun dìth mu choinneamb gach feum. 
Cbà teirig a ghràs an càs no'n cunnart, 

'S e fàilteach, furanach, caoin : 
Cba-n eagal leam bàs, no cràdh, no fulang, 

No nàmhaid guineach cbloinn-daoin'. 
I cionnas a dh'fhaodas gaol cho barraicbt' 

Bbi faoin a'ni' bbarail gu bràth ! 
Gaol cridhe m' fhir-saoraidh daonnan mar-rum, 

'N dèis taomadh fhala gu làr ! 
Cia maiseach e-fèin, Mac Dhè an Atbar! 

Cia ceutacb gealladh a ghràidh ! 
Cia sgiamhach gu lèir a dreuchda flathail ! 

'S caoin-bbeum am faillein à làmih! 
'S ann agam tha. 'n reuson gèill, a's urram, 

'Is èisdeachd ullamb thoirt da ! 
Mo cbridhe bhi gleusd, mo cheum bbi siubhal 

D'a rèir mar 's urra' mi gbnàth ! 

O bitbeadh mo cheann gach àm gun òbadli 
Ri tionnsgnad thogas a gblòir ; 



62 



Mo chridhe le m' làimh gu teann ri obair 

A ceannsach tograidh na feòl'. 
Dhè tabhair dliomh còmhnadh, dòigh, 's 
uidheam, 

'S mi' m' dheòr neo-chuidhichte ghnàtli : 
Gleidh m' anam o ghò, 's o sgleò fad m' uidhe, 
'S cùm deò 'nam ghuidhe gu m' bhàs. 

OBAIR AN SPIORAID NAOIMHB. 

" Shaor e sinn tre ionnlad na h-ath-ghinmhinn, agus ath-nuath- 
achadh an Spioraìd naoimhe. Bheir bhur n-Athair nèamhaidh an 
Spioraid naomha dhaibhsan a dh'iarras air è." 

Dùisg a d' chadal, a thruaghain, 
Tha thu 'n cunnart, 's cha suail e, 
Tha thu ciontach, 's truaillidh, 
Thaobh do ghnè, 'us do ghluasaid ; 
Tha an Ceartas 'gad rugadh 
Dh' ionnsaidh ifrinn na truaighe, 
Chumdochlaoidheadh gubuan,'us gu cràiteach. 
Chum do chlaoidheadh, &c. 

Traill tha buileach do d' mhiannaibh, 

'S tha iad doilich a riarach', 

Nàmhaid guineach do Dhia thu, 

'S aintean nile ro shiar leat, 

Nàir' gu tùr ort a diadhachd, 

Dh' fhàg do thuigs' a's do chiall thu, 

Chaill thu mothachadht'iargainn 's b'e *m bàs e 

Chaill thu mothachadh, &c. 

Tha thu feumnach air fuasgladh, 
Ged nach lèir dhut san uair e : 
'S mòr am beud e nach gluaist' thu 
Leis na reusonaibh buadhach, 



63 



A thug le èigin mhin, uasail 

lomad eucorach duaichnidh 

On c6r breun gu ath-nuadhadh àluinn. 

On còr breun gu, &c. 

M' annsachd Spiorad na naomhachd, 

A thig on Athair, 's o'n Aon-ghin, 

'S è is urrainn 'sa chaochladh ! 

Spiorad curnhachd 's gaoil e, 

Spiorad barraichte saor e, 

Spioraid carthannach, caoin e, 

Spiorad acuinneach, faoilidh, gun àilleas. 

Spiorad acuinneach, &c. 

Ruig an t-Athair le ùrnaigh, 

'S iarr an Spioraid le dùrachd ; 

'Sea dh' fhosglas do shuilean, 

Chum 's gu'n tuig thu t' eas-ùmhlachd, 

Naimhdeas t' anma do 'n chùmhnant, 

T' oibre marbha gun lùgh annt, 

A cridhe cealgach nan lùb, a's e gràineil. 

A cridhe cealgach, &c. 

Bheir an Spiorad dut lèirsinn, 

Air t' fhèin-fnìreantachd bhrèige, 

'S air do mhì-chreideamh èitidh : 

Bheir e mothachadh geur dhut 

Air do choire, 's air t' eucoir, 

Chuireas tur thu gu èigin ; 

Chi thu t'uabhas dut-fèin, 's do chàch thu. 

Chi thu t'uabhas, &c. 

Ni an Spiorad do stiùradh, 

(Ge neo-mhothaichte ciùin e,) 

'S thèid thu rannsach* le dùrachd, 

'S le mòr ghràin do d' mhì-chùram, 



64 



Dh' fhios am faighear Ceann-iùil dut, 
A sheòlas slighe às ùr dhut, 
'S e do mhiann a nis cùl chur ri t' àbhaisd. 
'S e do mhiann a nis, &c. 

Gheibh tliu sealladh le aoibhneas, 

Air mòr mhaise na h-oighreachd, 

A bheir an Slanaighear caoimhneil 

Do na peacaich is oillteil* 

A ni le creideamh dlù ghrèim air, 

Ged b'i ifrinn a thoill iad, 

'S their thu, othoir dhomhroinnann adghrks d'i, 

'S thu, their o thoir dhomh roinn, &c. 

Gheibh thu seallach le aiteas, 

Ann am firinn an fhacail, 

Do Fhear-saoraidh nam peacach, 

Le Vhuid oifigibh taitneach, 

'S their thu, " m' annsachd, 's mo thlachd ris, 

Nam biodh e agam a'm' ghlacaibh, 

Bhiodh mo shonas chò pailt a's a V àill learn." 

Bhiodh mo shonas cho pailt, &c. 

Thèid thu dìreach 'na chòdhail. 

'S ni thu grèim air gun sòradh, 

Le fior chreideamh, 's le dòchas ; 

Tha thu rag, ach thèid deòin leat, 

Tha thu lag, ach thèid treòir leat, 

Oir is neartmhor t'f hear còmhnaidh, 

Bidh Criosd 's tu post, 's cha sgar bàs sibh. 

Bidh Criosd 's tu post, &c. 

Cuiridh 'n Spiorad ud èifeachd 
Ann an òrduighean Dè dhut ; 



65 



Anns an t-searmoin 'ga h-eisdeachd, 

Anns an fhacal 'ga leughadh, 

Ni e t'ùrnaigh ro eudmkor, 

Ni e'n t-Suipeir dhut ceutach : 

Ni e tarbhacli gu lèir iad ri'n gnàthach'. 

Ni e tarbhacli gu lèir, &c. 

Bheir e leasachadh eòlais, 
Creideinih, gaoil y agus bròin dut, 
Bheir e neartachadh dòchais, 
Tuilleadh tomhais do shòlas, 
'S de'n irioslachd bhòidheach ; 
Bheir e gràs de gach seòrs dufc, 

ri ùin bidh iad dòmhail, a's làidir. 
'S ri ùin bidh, &c. 

Ni e caochla air t' inntinn, 

Bheir gu rèite, 's gu sith thu, 

Ris an lagh a thug Criosd duinn : 

Bidh e uile leat priseil, 

Bidh tu daonnan 'ga sgriobhadh, 

Air do chridhe gu dileas, 

Chum 's gu'n cleachd thu le dìcheall gach là 

Chum 's gu'n cleachd thu, &c. 

Bheir an Spiorad gu beachdaidh, 

Air gach maoidheadh 's bagradh, 

A tha sgrìobht' anns an fhacal, 

'Sa thig gu crich air luchd-seachrain 

T' iomain di reach o'n pheacadh, 

Chum gach innleachd a sheachnadh, 

Chuireadh sros thu fo smachdachadh Shàtain. 

Chuireadh sios thu fo, &c. 



66 



'S lionmhor gealladh ro luachmhor 

Th' aig an Spiorad gu t' fhuasgladh, 

'S gu d' liouadh le luathghair, 

'Nuair bhios t* aghaidh ri cruadal : 

'S thig iad tlmgad air uairibh, 

'S tu air faobhar na bruaiche, 

Ged nach deanar leat glusad 'nan dàil-san. 

Ged nach deanar leat gluasad, &c. 

Bi'dh gach cùis anns an fhreasdal, 
Air an stiùradh gu deas leis ; 
Ma bhios tu sàraicht, no seasgair, 
Ann an àilleas, no'n easbhuidh, 
Ann an slàinte, no'n easlaint, 
Bheir e ghnà chum do leas iad, 
'S bheir e sàbhailte leis aig a' bhàs thu. 
'S bheir e sàbhailte leis, &c. 

larr a cbòmhnadh 'sa chaonnaig, 

Oir ma ghleachdas thu t'aonar, 

Bidh do bhuillean ro aotrom. 

Bheir do nàmh thu fo dhaorsa, 

'S cuirear glùn ann ad thaobh leis, 

Dh'fhàgas brùit thu ri d' shaoghal, 

Mur bi'n Spiorad ro naomh' ud riut bàigheil. 

Mur bi'n Spiorad, &c. 

Ni an Spiorad dut seula 

Dh'fhàgas aileadh gu rèidh ort, 

(Iomhaigh bheannaicht' do Dhè e, 

Naomhachd, soilleir r'a leughadh :) 

Dearbhadh glan gur leis fèin thu, 

S gu 'm bi 'n oighreachd dhut glèidhte : 



67 



Bidh e dhut mar an cendna na earlas. 
Bidh e dhut mar an ceudna, &c. 

'S e 'm fior Chomhfurtair mòr e ; 

Ged a chiosnaicht' le bròn thu, 

An sloe iochdrach na dòrainn, 

Bheir c nios thu le treòir as, 

Chum do lionadh le solas 

Bhios do-innseadh làn glòire : 

Cha n-eil crioch air a thròcair, no 'chàirdeas. 

Cha n-eil crioch air a thròcair, &c. 

Fhir tha creidsinn a Bhiobaill, 

O'n is truaghan gun chli thu, 

Taic ri Spiorad na firinn, 

Chaoidh na fàg e air di-chuimhn, 

Earb do shlighe, 's do shith ris, 

Ciim do shùil gus a chrich air, 

Sàr Cheann iùil e nach dibir gu brath thu. 

^àr Cheann-iùil e nach, &c. 

Bhii gu'm beil e ro uasal, 

Bi air t'fhaicill 'nad' ghluasad, 

Buin gu fàilteach, 's gu suairc ris 

Gun a chràdhadh, no 'bhuaireadh, 

Oir is grain leis ni truaillidh : 

'S ged nach fàg e car uair thu, 

'S mòr do chall ma bhios gruaim airc&r tra riut. 

'S mòr do chall ma bhios, &c. 

Amhlair ghràind tha 'ga t' iomairt 
Anns a' chlàbar ga d' mhilleadh, 
'S tigh do Shàtan do chridhe, 
Tha thu 'd' nàmhaid do'n Spiorad ; 



68 



Pill gun dàil, 's rach g'a shireadh, 

Na gabh àicheadh, no pilleadh, 

B'e do shlàint' e ged bhioradh e t' àirnean. 

B'e do shlàint' e ged bhioradh, &c. 

Cha n-eil athair 'san t-saoghal 

A bheir tiolac d'a aon mhac, 

Leth cho eusgaidh, 's cho faoilidh, 

'S a bheir Athair nan saor-ghibht 

Spiorad beannaicht na naomhachd 

Don ti dh'iarras gu caoin e, 

Chum ath-nuadhachadh daonnan le 'ghràsaibh. 

Chum ath-nuadhachadh, &c. 

A thi beannaichte, ghlormhoir, 

A th'air cathair na mòrachd, 

Tha siol Adhaimh cho gòrach 

'S nach eil miann ac' air t' eòlas : 

Cuir do Spiorad ga 'n seòladh, 

Chum 's gu 'm pill iad gu deònach, 

Dh' ionnsaidh slighe na còrach, 's na slàinte. 

Dh' ionnsaidh slighe na còrach, &c. 



MOLADH GRAIS. 

" Is leòir mo gliràs-sa dhut." 

As do mhoineis, o m'anam, gràd dhùisg, 

'S le dùrachd bi guidheadh gach trà, 

Gu'm fosgail an t-Ard-Righ do shuil, 

Gu bhi faicinn cia dlù dhut a ghràs. 

On tha thu ad pheacach ro thruagh 

Air do thruailleadh o d'mhullach gu d' shkil, 



6$ 



O'n tbainig ort mallachd le buaidh. 
Ga d' bhualadh gun iochd leis a' bhàs. 

'S be sud am bàs uabhasach, searbh, 
Naimhdeas garg anns an inntinn ri Dia : 
Seachran aigne, 's coimheachas anm', 
Ardan cridhe ro anbarrach dian, 
Fuath rosliònraicht do'nt Slanaighearchaomh, 
Bhios ag aontachadh 'cheusadh gun dàimh ; 
Agus tàir air an Spiorad neo-bhaoth ; 
'S air an obair ro chaoin tha 'na làimh. 

Tha 'n t-às-creideamh fuaight' ruit a ghnà, 

'IS trie a bhrist thu na h-àintean gu lèir ; 

Thaobh na thug thu do'n pheacadh a ghràdh, 

'Us do Shàtan, ge dian e a'd' dhèigh : 

Do mhì-ehùram 's t' aineolas dall, 

Do thuigse ro mhall, ach 'sa'n ole ; 

Do snmaintean trie null a's a nail, 

Gun dad buannachd, ach call a thoirt ort 

Ach o ! 'se mo chreach thar gaeh cùis, 
Thu bhi dùr aim ad nàimhdeas d'a ghras ; 
Ged 'se gràs tha 'gad leigheas gu dlù, 
'S a gheibh 'n cliù uat am flaitheas gu bràth ; 
B'e sud an gràs iongantach, suairc, 
Gràs is cumhachdaich buaidh agus feart, 
Gràs ro shaor, a's ro phailt, a's ro bhuan, 
Gràs ro uasal d' an dual a bhi ceart. 

Ciod ach gràs rinn do thaghadh o thus ? 
(0 m'anam, grad ùmhlaich thu-fèin !) 
'S a ghabh ortsa sàr-bheachd le deagh run, 
'Nuair bu tusa an diù a measg cheud ? 



70 



Ciod ach gràs thug an Slànaighear nuas, 
Greis air chuairt measg nan truaglian a bhos; 
A thoirt ùmlachd 's a dh'fhulang gu cruaidh, 
Chum gu'm faigheadh tu suaimhneas, 's fois ? 
Nach e gràs thug an Soisgeul do'n tir, 
'S a mhin-ghuth gu d* chridhe a steach ; 
'Nuair bha iomadach finne d' a dhith. 
'S na mìltean 'ga cluinntinn gun bheachd ! 
'Nuair bha thus aig an leòghann fo 'mhàig 
'S gun aon teachd 'n ad dhàil gu d' thoirt às 
'S e gun dàil dol gu d' reubadh gun truas ; 
Nach e gràs rinn ort fuasgladh 'na t aire ? 
Bha do pheacannan 'g èiridh 'nan earn, 
Mar na beanntaichean àrd os do cheann ; 
lad cho lionmhor ri gaineamh na tràigh, 
Ri feur fàsaich, no duilleach nan crann. 
Bha iad sud mar na neulaibh dubh, dorch, 
Bagradh doininn bhiodh borb ort o'n speur ; 
Thàinig gràs, thainig ciùineas 'na lòrg, 
Theich an stoirm, 's thafiamh-gàir air a' ghrèin. 
'Sea dh' fhìreanaich thu o gach lochd, 
Bha thu bochd, 's rinn e oighr' dhiot air Dia : 
Tog do chridhe, na siubhail fo sprochd, 
Oir cha nochdar e chaoi dhut ach fial. 
On a thug e air flaitheas dut còir, 
Cha diult e dhut solas do d' chri, 
'S am feadh bhios ta gabhail an ròid, 
Ni a spiorad do sheòladh gu min. 
Cha sòr e da nàimhdean a chlaoidh', 
'S cha mhaoidh e ort cosguis gu d' riar ; 
Cha bhi sgios air 'gad bheannachadh chaoidh, 
'S cha chuimhnich e lochd rinn thu riamh. 



71 



Le blii creidsinn, 's a cogadh gu dlù 
Le bbi 'g obàir, 's a 'g ùrnaigh gun sgur, 
Le bbi fulang gu faighidneach, ciuin, 
Bbeir gràs cbum do ruin tha gu tur. 

Oir tba acuinn 'san fbacal gu leòir, 
Tboirt do laigse gu treòir, a's gu neart ; 
Iomadb gealladh ro phriseil 's mòr, 
Iomad àithne ro cbòir, 's ro cheart, 
Iomadb cuireadh ro thaitneacb a's gairm, 
Iomadb tairgse a nasgaidh de'n t-slàint ; 
Iomadh bagradb, 's ged tba iad ro shearbb, 
Tba iad feumail gu d' tbearbadb o d' nàmb. 

Gad tba 'n searin duine fathasd 'na t' fheòil, 
'S e 'n còmbnaidb a tionnsgnadh do tbruaigh : 
Ged cbùm e riut cogadh ri d'bbeò, 
'S e their gràs riut, Is leòir mi gu buaidh. 
Ged tha thusa gun spionnadh, gun treòir, 
Agus deuchainnean mòr ort mu'n cuairt, 
Agus t' eagal 'g ràdh, Caillidh tu'n deò ; 
'S e their gras riut, " Is leòir mi gu buaidh," 

Ged tha romhad trom obair, 's cruaidh spàirn, 
'S do chomas neo-bhràideach 'san uair ; 
'Na h-ob dol 'nam coinneamb gun sgàth, 
Oir their gràs riut, Is leflir mi gu buaidh, 
'S ged nach feudar leat teicheadh o 'n bhàs, 
Ach gu'n càirear do chorp anns an uaigh, 
Na gabb fiamh, creid an gealladh gu slàn, 
A thug gràs dut, " Is leòir mi gu buaidh." 

'Nuair a thig là a' bhreitheanais mhòir, 
'S a thèid òrdugb a' bhreitheimh am fad, 



A dbùsgadli 's a tliioual nan slògh 

Chum 's gu 'n seas iad am mod ud gu grad : 

Thèid a h-aingidh a dhiteadh chum bàis 

Bidh an siorruidheachd cràiteach gu leòir ; 

Thèid na h-ionracain dachaigh gu bràth 

'S cuiridh gràs thu 'nan cuideachd chum glòir. 

Cha bhi duine 'sa chuideachd gu lèir, 
Nach bi gleus air a' moladh a' ghràis ; 
Bidh Abraham 's Maois ann le chèil', 
Agus Daibidh nan teud, 'us nan dan : 
Bidh Manaseh 'nam meadhon mar sheòid, 
Agus Daniel, 's Ioseph an àigh, 
Bidh seann Simeon, Peadar, 's Pòl, 
Muire Maidilein, 's Eoin fear mo ghràidh. 

Bidh am meairleach fhuair gràs air a' chrann 
'Na ghaisgeach nach fann a measg cbàich ; 
Bithidh milteann gun àireamh dhiù ann, 
Agus moladh nach gann ac' air gràs : 
Gràs an Athar a shònraich dhaibh buaidh, 
Gràs a' Mhic chaidh 's a chruadal gu sèamh ; 
Gràs an Spioraid a threòraich iad suas, 
Dh'ionnsaidh comuinn nan uaislean air nèamh. 



MOLADH NAN GRAS. 

u Is e toradh an Spioraid gràdh, aoibhneas, sith, fad fhulangas, 
caomhalachd, mathas, creideamh, macantas, stuaim." 

Thoir an aire, m' anam, gu geur, 
Ciod am feum a tha 'n cleachdadh nan gràs ; 
'S nach ruig thu air uaisle fo 'n ghrèin, 
Mar do ghluasad bhi rèidh ris an àint'. 
"Tha do nàdur gun riaghailt, gun choun, 
Chaill e'm fònn a chuir Dia air o thus ; 



73 



Trie air uideal mar ghluasad nan tonn, 
Glacadh sonais gun bhonn, 'us gun sùgh. 

Tha e 'n còmhnaidh ag iarraidh do sgrios, 
Tuig an fhirinn so nise 'na thrà, 
'Us bi 'g iarraidh an Spioraid gu liosd, 
Chum sgu'm fiosraich thu sonas nan gras. 
Gabh sàr eolas air briathraibh a bheil, 
Gabh r'a sgeula le creideamh glan, ur, 
'Ni an t-eòlas dut solus do d' cheum, 
Bithidh 'n creideamh dhut feumail mar shùil. 

Bithidh 'm fradharc ud !-ìr dhol n' as fearr, 
Gus an ruigear leis airde an lò : 
Bithidh 'm fradharc ud leasachadh ghnà, 
Gus an dealraich thu shuas ann an glòir 
Ni an creideamh dhut casan chum triall, 
Agus sgiathan chum itealaich àrd, 
'S e an làmh ghabhas tairgse do Chriosd, 
'S an sgiath ni do dhion o do nàmh. 

Bheir an creideamh dhutbuaidh air an t-saogh'l, 
'S air na h-uile ni faoin tha 'na ghlaic ; 
Oir tha neart aig nach lèir do chloinn daoin, 
'S è an Trianaid ro naomh a chul-taic. 
Bithidh ghnàth aig a' chreideamh 'na chòir 
Deagh chòisridh do ghràsaibh nach crion ; 
Us e-fèin ac' 'na oide ro chòrr, 
Chum an seòladh, 's an greasad gu gniomh. 

Bithidh 'n còmhnaidh a' siubhal 'na chois ' 
An t-aithreachas soisgeulach, tlà, 
Nach gabh suaimhneas am peacadh, no fois, 
Ach ag osnaich le bròn, 's le gràdh. 



74 



Bròn mu d' chionta, 's mu t' thruafghe mu'n 
seach, 

Bròn mu d' pheacannaibh gin agus gniomh ; 
Bròn mu d' dhìobradh air fìrinn an reachd, 
'S mu d' sheachran cian fada bho Chriosd. 

Gràdh do n Athair thug gràdh dhut o chian, 
Gràdh d'on Mhac thug gràdh dhut chum bàis, 
Gràdh do'n Spioradchuir gràdh ann ad chliabh, 
'Sa ni còmhnadh gach ial ris chum fàis. 
Gràdh le t' anam, 's le d' chridhe gu lèir, 
Le t* inntinn, g' a rèir sud, 's le d' neart ; 
Gràdh do dh'fhìrinn, 's do dh'fhacal a bhèil, 
Gràdh d'a shluagh, 's d'am beusaibh ro cheart. 

Gràdh bhios seamh ris gach duine mu'n cuairt, 
Ach gu sònraicht ri truaghan air fòr : 
Gràdh bhios trèidhireach, bàigheil làn truais, 
'S d' an dual a bhi caomh ris gach còr. 
Leis a' ghràdh thig an t-aoibhneas nach faoin, 
Cha-n e aoibhneas an daoine, no ni ; 
Cha-n e aoibhneas 'na t' fhìreantachd bhaoth, 
Tha mar ghaoith, no mar chobhar gun bhrìgh. 

Ach sàr aoibhneas 'san Dià is leat fèin, 
Nach dìbir, 's nach trèig thu ri d' bheò ; 
Rèir a' chùmhnaint a rinn e o chèin, 
'Us a mhaireas gun bhrèig, 'us gun sgleò. 
Sud an t-aoibhneas ni thusa ro àit, 
'Nuair bhios t'àirc, 's do gheur-leanmhainn ro 
mhòr, 

'Nuair bhiost' amhghar 'sdo thrioblaideanpailt, 
Bheir an t-aoibhneas an gath asda corr. 



75 



Nuair a sheallas tu null thar an uaigh', 
Air gacb àgh air an d' fhuaradh dhut còir, 
Togaidh 'n dòchas an t-aoibhneas gu uaill, 
A bhios buileach do-luaidh, 's làn glòir. 
Thig'nan cuideachd sud, sanihchair, 'us sith, 
nach dibir an rèite gu bràth ; 
'S o 'n tha 'm f ireanach' diongalt gun dith, 
Bidh do naimhdeas fo cliìs aig a' ghràs. 
Mar a' clireag ann am meadhon a chuain, 
'S na tonnan ga bualadh gun tàmh ; 
Ged bhiodh buaireas gach taobh dhut mu'n 
cuairt, 

Ni an t-sith so do-ghluasad thu ghnà. 

Ni an Spiorad thu macanta, min, 

Ni e t' isleachadh sios gus an làr : 

Chi thu aobhar air irioslachd cri, 

Oir bu diblidh do chòr, mur bhiodh gràs. 

Chi thu aobhar air taingealachd mhòr, 

Nach eil thu fo dhòrainn 'san t-sloc ; 

'S on a f huair thu an gealladh 'n ad dhòrn, 

Ged bhiodh bròn ort car tarnail fo sproc. 

'S feaird thu faighidinn mhaireannach, bhuan ; 

Oir cha dual dut o thrioblaid bhi saor 

Agus theagamh gu 'n ceanglar a' chual 

Air do ghuailnibh gach latha ri d' shaogh'l. 

'S cha mhisd thu bhi caithris gach uair, 

(Gun diochuimhn air stuaim, no air eud,) 

Gabhail beachd air gach bealach mu'n cuairt, 

Gu do ghleidheadh o bhuaireadh, 's o bheud. 

Gheibh thu spionnadh ; 'us misneach o'n Uan, 

'S bidh do chruadal neo-mheat anns an stri : 

'Na gabh aomadh le gealtachd car uair, 

Oir thig buaidh leat tre'n cheannard nach cli. 



76 



Tha do nàimhdean ro lionmbòr, 's ro dhoirbh, 
Mile diabhol glè choirbt', 's glè dhàn, 
T'fheòil, 's do mhiannan ro dhian, agus borb, 
'S an saoghal le colg, no le gàir ; 
A' toirt ionnsaidh, gach latha gun sgios, 
Air do tharruinn a dhiobradh do shlàint' 
Le bhi dearmad a' chreideimh 'm beil cli, 
'S a bhri tha 'na ùmlachd do'n àint : 

Gus an lean thu an cleachdadh th' aig each, 
Bhi 'ga t' aonairt* 'sa ehlàbar mar mhuic ; 
ChÒr 's gu'm bi thu 'uan cuideachd gu bràth, 
Air do chràdhadh am meadhon an t-sluic. 
Ach gabh thugad uil' armachd an Triath, 
Cleachd 'na gràsan ro bhriagh ud gu treun ; 
Cha tig buaidh dhut à taise no fiamh, 
Ann an cogadh ro dhian nan cruaidh-bheum. 

Lean gu dùrachdach, daingean an spàìrn, 
Cha n-eil lasachadh 'n dàn dut sa'n fheoil ; 
Ach gidheadh bidh do spionnadh sìor-fhàs, 
'S caithear càileachd do nàimhdean mar cheò 
Ni na gràsan ud snasmhor do bheus, 
'S iad a ghleusas do chridhe air chòir : 
Bheir iad flaitheas a nuas dut fo'n ghrèin, 
Gus an tèid thu gu siorruidh chum glòir. 



GRADH DHE. 

EARRANN I. 
" Is gràdh Dia." 
AIR FONN. — " Coire-cheathaich." 

Saor ghràdh an Triath donapeacaichiargalt, 
Air seachran cian 's e mo mhiann a shèinn ; 

* Aoirneagan. 



77 



Is mò na mìorbhuil gu'n cluinnte riamh dad' 
Ach bagradh fiadhaich 'na bhriathar leinn. 
Ri sgeul air gaol leis an Athair Naomha, 
Do'n chinneadh-dhaonna gu-caomhail, dlù, 
Do chum an saoradh, le maise naomhachd, 
Cò 'm fear nach saoileadh gu'm b'fhaoin bhi'n 
dùil. 

On tha iomhaigh Shàtain, gu soilleir, gràineil 
Air iarmad Adhaimh 'nan gnàth gu loir ; 
Tha teist gach là orr' nach faodar àicheadh, 
Gum beil an nàdur 's an nàmhaid rèidh. 
Gidheadh tha'n fhìrinn toirt fianais chinnteach 
Air gràdh ro dhileas an Ti is àird', 
Do pheacaich bhaotha a' chinnidh-dhaonna, 
Thaduaichnidh, daobhaidh, 's nanaobhar grain. 

Is gràdh neo-chrìochnach, is gràdh nach crion e, 
Ach mar an t-sìorruidheacbd dhiomhair, àrd. 
Gràdh àrd mar nèamh e, gràdh 's doimhne 
freumh e, 

Gràdh fada rèidh e, 's a leud toirt barr. 
Ceud mheas a' ghràidh ud an innleachd àluinn 
Gu daoin' a theàrnadh le bàs mhic Dhè. 
Sud innleachd uasal chum glòir a bhuaidhean 
A thogail suas thar air smuain gu lèir, 

Chaidh glòir a' cheartais a dheanamh beartach, 
Le iobairt ghasda nam feartan fìor : 
Chaidh glòir na fìrinn a dheanamh cinnteach, 
Toirt bagr' an dìtidh gu crìoch air Criosd : 
Ghaidh glòir a' ghràidh dheanamh soilleir, 
deàlrach 

* Cur a Mhic gu bàs ann an àit' nan daoidh : 



78 



\Sbhaglòirguntraoghadh d'athròcairchaomha, 
Toirt thruaghan saor o bhi caoineadh chaoidh. 

Chaidh glòir a naomhachd a dheanamh maoin- 
eaoh, 

A glanadh dhaoin' le fuil chaoin an Uain : 
A' toirt air falbh uath gach uile shalchar, 
A clmir mì-dhealbh air an anmaibh truagh. 
Chaidh glòir a ghràsan a noclidadh àluinn, 
Toirt seach a shìàint', a's a ghràidh gu saor : 
'S b'e glòir a ghliocais, gu dòigheil, riochdail 
Gach buaidh 'nam measg bhi gun bhristeadh 



'S i sud an innleachd mu'm beil e 'g innseadh 
'Na leabhar prìseil a sgrìobh e dhuinn : 
Ge h-iomadh fìrinn a tha sa' Bhìoball, 
'S 'n gràdh ud cinnteacli am brìgh 's an sùim. 
'S b'e'n gràdh do rìreadh thug dhuinne sgrìobh- 



'S am beil gach fìrinn tha binn ri luadh, 

B' en gràdh a' dh'orduich gach ceum, 's dòigh, 

Gus na peacaich mhòr thoirt gu glòir an Uain. 

Tha comhar' fìor air, gu'n chuir e losa 
An staid iosal 'gur dion o bheud ; 
'S anochdadh saimpleir ro mhaiseach, dhaimh- 



Do ghraisg mhì-thaìngeil, 'nan cainnt's 'nam 
beus : 

Gu'n stiùradh dìreach air ceum na f rinn, 
Gu sonas cinnteach an tìr na gìòir ; 
Ged 'sea thoill iad, a là 's a dh' òidhche, 
Mil' ifrihn oillteil, 's an-aoibhinn mhòr. 



claon. 



adh. 




79 



EARRA.NN II. 

An t-aon Mhac gràidh ud, 's an robh a nàdur, 
A bha cho àrd ris, 's cho aillidh, naomh' ; 
Bha uile mhiann leis, '11a run ro fiiialaidh 
Mu pheacaich iargaineach, chianail, bhaoth. 
Mu'n d'rinn en saoghal bu phailt a smaointean 
Mu chlann nan daoin' a thoirt saor am feasd. 
Ge b'àrd an glòir e bha miann ro mhòr aig' 
Airteachd achòmhnaidh 'san fheoil'nainmeasg. 

'S ged bha e faicinn ni's leòir gu 'bhacadh 

Gach aobhar acain a thachradh ris, 

Cha d "ri.au ecaochla, chad 'mhùth e ghaol, daibh 

Ach sheas e daonnan, gun aomadh leis. 

'S 'nuair thain' an nine, a rèir an ruin ud, 

Thug e le durachd an ùmhlachd uaith, 

A choisinn fàilte an Ti is àird' daibh, 

'S a bheir gu àit iad 'na àros shuas. 

Bha peacadh chàich air, a's rug am has air, 
Le mallachd àraidh gu cràiteach, geur ; 
Oir dh'agair Dia e, air son nam fiachan, 
O'n gheall e'n dioladh gun ghiomh o chèin. 
Be'n sealladh àluinn, bhi faicinn Ràthan 
Toirt gèill chum bàis, aim an àit an t-sluaigh, 
B' e'n comhar gràidh e nach cualas àicheadh, 
^S cha tèid a shàmhail gu bràth a luadh. 

Bha cleachdadh losa gu h-uasal, iosal, 
Bha bhearta miorbhuileach lionmhor, trie : 
Cha robh e diomhanach, 's trie bha sgios air, 
Gu h-ocrach, iotmhor, ri gniomhan seirc ! 
Bu lionmhor euslaint, is galar èitidh 
D?«'n robh mar lèigh e, gun èis, gun chosg : 



80 



Tlmg guth a bhèil-sa do'n dall a lèirsinn, 
'S do'n bhodhar èisdeachad r'a sgeul le t8sd. 

Thug cumhachd 'fhacail a lùgh 's do'n bhacach, 
'S do mhìltibh acrach làn phailteas bìdh ; 
Ghrad chuir e seanachas an teanga bhalbhain, 
'S chual na mairbh e 'g an gairm a nios. 
Bha 'cheum an còmlmaidh a' dheanamh tròcair 
Air muinntir leòinte, 's air deòraibh bochd : 
'S cha d'fhuair a nàmhaid ach gean 's gràdh 
uaith, 

Am fad 's a bha e 's an fhàsach bhos. 

'S a nis' ge h-àrd e, cha dean e tàir orr', 
Tha chrì cho gràdhach 's a bha e riamh : 
Tha chuireadhf haoili', 'san t-soisgeul chaomhail, 
Aig cloinn nan daoine, gu saor, gach ial : 
Chum teachd na dhàil-san, gu ciontach,gràineil, 
O'n gheibh iad fàilt air, le càirdeas dlù ; 
'S o'n bheir e fuasgladh, a mhaireas buan daibh, 
n-uile bruaillean chuir gruaim 'nan gnùis. 



EARRANN III. 

Cha lugha 'n gaol thug an Spiorad Naomh' 
dhaibh, 

No'n t-Athair caomh, agus aon Mhac gràidh : 
Tha 'earrann fèin aig' de'n obair cheutaich, 
'S e corr air gleusdachd, 's air trèine làimh. 
Bheir e gu crìch i a dh' aindeoin innleachd 
An nàmhad inich, 's a dìchill ghèir : 
'S a dh* aindeoin mì-ruin aii nàduir mhìlltich, 
A chogas dìreach ri fìrinn Dè. 



81 



Bidh 'shaigliead sàite, le facal àraidh, 

'S an crì bha slàn bithidh crài teach, bruit ; 

Ach *s ami gu ruagadh, a dh'f baighinn 

fuasglaidh, 
O'n Cheannard bhuadhach, a's uaisle cliù. 
'N sin thig e chòmhnaidh 'sa chridhe bhrònacli, 
'S bheir e còladh ris solas buan. 
'S e 'n chridhe mealltach os ceann gach sàmhla, 
'S e 'n cridhe teann, mar an geamhradh fuar: 

'Se 'n cridhe gruamach^se'n cridhe uaibhreach, 
'Sen cridhe truaillidh, ta uabharr, breun : 
'S e 'n cridhe fiar, anns am beil an diabhol, 
'S e 'n cridhe fiata, gun rian, gun ghleus : 
'Sen cridhe 'n sedmar, 's am bi a chòmhnaidh, 
Aig Spiorad òirdheirc an eòlais àird ; 
Air teachd dha nuas leis an t-soisgeul uasal, 
Gu duine truagh dheanamh nuaidh le gràs. 

BYn obair àluinn an cridhe grand ud 

A dheanamh àillidh, le gi àdh do Dhia ; 

An cridhe suarach a dheanamh uasal, 

An cridhe cruaidh dheanamh truacant, Hal : 

An cridhe diabhlaidh a dheanamh diadhaidh, 

'S an cridhe fiat' dheanamh tiorail, blà ; 

'S gach gràs onèamh chura ghabhaillrèimhann 

'S a dh'f has gu seamh ann, 'sgu gnèitheil, tlà. 

Kì las nan gràs ud an gluasad àluinn, 
Gun uaill thar chàch, ach 'gan àicheadh fèin :* 
Gun bhreug, gun chùl-chaint, air neach 'san 
dùthaich, 

Ach pailt an ùrnaigh, 's an sùil'na deigli. 

* Fèin-àicheadh. 



82 



Bithidh 'ngaol,'s an gràdhdo gachuile nàbaidh, 
"S iad beusach, nàrach, gun àrdan cruaidh : 
Gun f hoill, gun fhòirneart air duine beò ac', 
Ach smior na còrach, gun sgleò gun chluain. 

O's dream gun tur iad ni'n Spiorad iùl daibh, 

Bidh chobhair dlù 's iad gun lùgh gun taic : 

An aimsir dùldaich 's am freasdal du-dhorch 

Ni e an stiùradh le cùram ceart. 

'S ni e'n altrum a rèir an laigse 

Tha gliocas pailt aig' 's faicill chaomh : 

'S 'nuair thig am bàs orr* cha dean e'm fàgail, 

Ach bheir e'n-àird iad gu' àros naomh'. 

m' anam beachdaich air meud do pheacaidh, 
An aghaidh 'n reachd ud thadreachmhor,grinn: 
'S air meud a chaoirnhneis bha Dia a' roinn ort, 
'S tu 'n ullabheist oillteill, a thoill bhi millt'. 
Biodh nàire gnùis ort, thoir iomadh cliù dba, 
Bi 'g earbs' a chùram, 'scuir dùil 'na ghràdh ; 
'S et'àit bhi dùbladh do ghràidh/sdodhùrachd, 
Gu h-aithghearr crùnaidh se thu gu bràth. 



AM BAS. 

EARRANN I. 
" Ta fhios agam gu'n toir thu mi gu bàs." 
AIR FONN.— " Cumha Chailein Ghlinn-Iubhair." 

Sud an righ bhios an uachdar 
Air gach iosal a's uasal ; 
Cha tèid saoidh ris a thuasaid 
Dheth nach buannaich e cùis. 



83 



'S e bhi milleadh tha 'n dàn da, 
Bheirear sgrios air gach àl leis, 
'S iomadh baile tha fàs leis, 

*S iomadh àros gu'n smùid. 
An cogadh fuilteach nan righearn, 
'S an tèid na ceudan 's na miltean, 
A ghrad chasgradh gu millteach 

Ta thoill-inntinn *s a run : 
Tein', 'us critheannan-talmhuinn 
Gort, 'us plàighean ro ghairbhsneach, 
'S gach galar a's marbhtaich, 

A chuis earbs' ; a's a dhùil. 

Cha robh gaisgeach mòr, ainmeil, 

Righ, no Seanaileir armailt, 

Anns na linntibh a dh'fhalbh uainn, 

Nach d'fhairich calmachd a lùigh : 
Thug e sgrìob air na faidhibh, 
Air na h-aobstolaibh gràdhach, 
'S air na creidich bu dàicheil, 

A lean an àinte bho thus : 
Thug e beum do'n Fhear-shaoraidh, 
Sud am beum a bha daor dha, 
A chaill da mòran d'a dhaoine, 

'S iad, 'nam faobh aig' fo ghlùn : 
Ged chaidh Iosa do'n uaigh leis, 
B' ann thoirt sgrios agus buaidh air, 
'S thig na creidich an uachdar, 

A dh'aindeoin cruadail a dhuirn. 

Ged nach b'aobhach leat riamh e, 
Thig an t-aog ann a'd fhianais : 
Cha bhi 'aogais ro sgiamhach, 
Allaidh, fiadhaich, a ghnùis : 



84 



'Nuair a bheanas a làmli riut ; 
Bidh do chridhe gun bhlàs ann, 
Cha chuirear càs air an làr leat, 

Bidh do ghàirdean gun lùgh : 
Bheir e sgrios air do cheudfath, 
Bheir e 'chainnt th'ann ad bheul as, 
do chluais bheir e h-èisdeac.hd, 

'S an lèirsinn o d'"shùil : 
Ged bu tu'm fear a b'àilte, 
A thàinig riamh do shliochd Adhaimh, 
Ni e 'n cabhaig cùis-ghràin diot, 

Mur tèid do chàradh fo'n ùir ! 

Sgeul is cruaidhe ri èisdeachd, 
Gur e 'm peacadh 's gath geur dha, 
Le neartan lagha g'a d' lèireadh, 

Chaoidh an dèigh dhut dol null : 
Mur glac aithreachas trk tìiu, 
De choìrbteachd dhona do naduir, 
'S mur gìanar t' anam gu gràsmhor, 

Leis an t-Slànaighear chiùin. 
Thig am bàs ort mar shealgair, 
S tu gòrach ag earbs as, 
Bheir e leum ort 'san anamoch, 

'S trie e sealg oirn à cùil : 
Seall air cleachdadh cloinn daoine, 
'S cha'n fhad bhios tu faòghlum.* 
Gur tearc duine tha saoilsinn, 

Gum beil an t-aog aig a chùl. 

Saoilidh 'n duine ro aosda, 
Gu'n tèid là eile r'a shaoghal : 



* Fòghlum. 



85 



'S cha chreid an t-òganacli aotrom, 

Gu'm faod a chaochla bhi dlù : 
'M fear tha slàn tha e smuainteach, 
Nach tig am bàs a thoirt luaidh air, 
Gun chaismeachd àraidh chur uaithe, 

Seal mun gluais e sa' chùis : 
'M fear tha sàraicht' le as-slaint, 
Tha sùil a ghnà ri dol às aig', 
Gus 'n tig am bàs cho ro chàs air, 

'S gun grad chaisgear a dhùil : 
'S mairg nach faigheadh tu gràsan 
Mu'n tig breislich a' bhàis ort, 
'Nuair bbios do chomas air t' fhàgail, 

'S do nàmhaid 'na dhùisg. 

Gabhsa cothrum na h-òige, 
Gabh am facal gu d' shèoladh, 
Gabh an Spiorad gu d' threòrach', 

Fad an ròid mar cheann-iùil : 
Cleachd a ghràsan le dìcheall, 
Biodh na h-àintean leat prìseil, 
Chaoidh na fàg iad air dì-chuimhn, 

Tha iad dìreach gun lùb. 
Na bi 'g earbs' à do naomhachd, 
Ach à iochd an Fhir-shaoraidh, 
Cha d'rinn thu riamh ri do shaoghal, 

Ach rud aotrom gun diù : 
Cleachd an creideamh nach dìbir, 
Gleidh do chogais an sith riut ; 
'S cha ruig thu leas bhi fo mhì-ghean, 

Dol gu d' shìneadh 'san ùir. 



86 



EARRANN II. 

Fhir tha mireadh, 's a' gàireadh, 
Sunntach, cridheil ri àbhachd, 
Thig am bàs gu mì-nàrach, 

A chur do mhànrain air cùl : 
Fhir gun solas, gun aighear, 
Ge tròm siubhal do làithean, 
Thig am bas gu glè aithghearr, 

Chum do chaitheadh 'n ad smuir ; 
Fhir tha mealtairm do shlàinte, 
Buitheach, fallain, glè chàilear, 
Thig droch ghalar a' bhais ort, 

A mhilleas àilleachd do ghnùis : 
Fhir tha siubhal fo'n aslaint, 
Caithe, fiabhras no oasdaich, 
Cha 'n e 'm bàs is neo-ascaoin, 
'S fiata, glasdaidh a shùil. 

Fhir tha t' òlach math, fialaidh, 
Mu t' fhardaich, 's mu d* bhiatachd, 
Bheir am bàs dut gun iarraidh, 

Fardach chian anns an ùir : 
Fhir as doicheallaich nàdur, 
A dhiult aoidheachd do d'chàirdibh, 
Cha ghabh an t-Aog uat an t-àicheadh, 

Ged bhiodh d' fhàrdach glè dhùint': 
Fhir tha tuigseach, glic, ciallach, 
Deanamh gnothaich le riaghailt, 
Nach faic thu'm bàs a' teachd siar ort. 

Ge math do rian, 's do thùr : 
Fhir tha t' amadan gòrach, 
'S bochd an làmh thu sa* chòmhraig, 



87 

Tha do nàmhaid ro sheòlta, 
Thèid am fòd ort gun mhùirn. 

Fhir tha foghainteach, làidir, 
'G earbs a spionnadh do ghàirdein, 
'Nuair a bhuaileas am bàs thu, 

'S ro bheag tàbhachd do dhùirn : 
A shaighdeir thapaidh sa'n tuasaid, 
A thàinig trie as a' chruadal, 
Bithidh bàs tuill' a's cruaidh ort, 

Bha e buadhach o thus : 
Fhir tha dian cur ri saothair, 
'G earbs gu'n tionail thu'n saoghal, 
Thig am bàs ort mu'n saoil thu, 

A dheanamh faoineis de d' dhùil. 
Fhir tha 'snamh ann an saibhreas, 
'G earbs' gu 'n dean e dhut aoibhneas, 
Bithidh \n bas 'na chùis oillt dut, 

'Nuair thig e dh'fhoillseach' a ghnùis. 

Fhir tha aosda, 's air liathadh, 

A chaidh chaomhnadh ceud bliadhna, 

Nis tha 'n t-aog teachd ga t' iarraidh, 

Chithear 'iomhaigh 'na d' ghnùis : 
Leinibh dig, tha 'n-ad' mhaothran, 
Ur air tighinn do'n t-saoghal, 
Ma leag am bàs ort a chlaon-shuil, 

'S dearbh nach caòmhain e thù. 
Ogain smiorail, thoir feairt ort. 
*S leis a' bhàs le còir cheart thu, 
Bheir e buaidh mach le neart ort, 

Ged tha thu sgairteil, deas, ùr. 
Mhaighdean mhin-rosgach, sgiamhach, 
Nach faic thu 'm bàs ort ag ialaigh, 




88 



A thoirt an rughaidh a d' ghialaibh, 
'S a chur fiatachd 'na d' shuil : 

A Lighich theòma le d' phlàsdaibh, 
Cha chùis eagail do'n bhàs thu, 
Thig e timchioll gu sàmhach, 

A ghabhail fàth ort o d' chul ; 
Fhir tha 'd mhinistear saoithreach, 
Gu 'r toirt dh'ionnsaidh 'n Fhir-shaoraidh, 
Cha mhò sheachnas an t-Aog thu, 

Na fear gun fhaòlum, gun iùl. 
Chreidich iriosail, ghràsmhoir, 
Ged thig samhla do'n bhàs ort, 
Cha bhi gath ann gu d' chràdhadh, 

GheibÈthu slàn uaith ri h-ùin. 
A dhaÒ«B tha dearmadach, tàireil, 
Air saor Chairgse na slàinte, 
Thig ni's sèirbhe na 'm bàs ort ; 

B'idh ifrinn chràidh air a chùl ! 



AN AISEIRIGH. 

" Tha 'n uair a' teachd, anus an cluinn iadsan uile a ta 'sna 
rt-uaigfiibh aghuth-san: agus thèid iad a mach, iadsan a rinn math, 
chum aiseirigh na beatha ; agus iadsan a rinn olc, chum aiseirigh 
an damnaidh." 

AIR FONN — " Tha mise fo ghruaim." 

Thig am bàs oirnn mu'n cuairt, 

'S ceart gu 'n laidhinn 's an uaigh, 
'Ach cha tèid mi le gruaim 'na còir, 

Oir bha Iosa mo run, 

Greis 'na laidhe 'san ùir, 
'S rinn eVi leabaidh ud cùbhraidh dhoinhs*. 



8.9 



Thug e 'n gath às a' bhàs, 

Rinn e caraid do m' namh, 
A shaoil mo chumail gu bràth fo leòn : 

Teachdair m' Athar e nis'. 

Dh'ionnsaidh m'anma le fios, 
E dhol dachaigh a chlisg' chum glòir. 

Ou a dh'èirich a ris 

Sàr Cheann-fheadhna mo shith, 
Gun e dh'fhuireach fad shìos fo'n fhòd : 

'S gu 'n deachaidh e suas, 

Ghabhail sèilbhe d'a shluagh, 
Anns na flaitheas, le luathghair mhòir : 

'S e mo chreideamh gun bhrèig, 

Gu 'n èirich mise 'na dhèigh, 
Measg na buidhne gun bheud, gun ghò ; 

'Nuair a dh'fhosglar gach uaigh, 

'S a thèid beò anns gach slua,gh, 
Chum an togail *san uair, gu mod. 

Sud an cumhachd tha treun, 

Sud am fradharc tha geur, 
Chuireas rithist gach ere air dòigh ; 

Dream chaidh itheadh le sluagh, 

Dream chaidh mheasgadh 'n aon uaigh, 
Dream chaidh losgadh 'nan luaith 's nan ceò, 

'S iomadh colainn bhios ann, 

Tha fad air astar o 'ceann 
'S thig iad cuideachd 's an am, gu fòill. 

Thig iad uile 'nan taom. 

As gach clagh tha 'sail t-saogh'l, 
'S as gach àraich, 's an d'aom na seòid. 

Cha n-eil àit am beil corp, 
Air àrd-mhonadh, no cnoc, 



90 



Ann am fàsach, no sloe na raòin'; 

Ann an doimhneachd a' ohuain, 

No 's na h-abhnaichibh buan. 
As nach èirich iad suas, 's iad beò. 

Eiridh 'n diùc, 's an righ, 

Eiridh 'm bochd bha fo chis, 
Eiridh gaisgeach nan strì, 's an deòr'. 

Eiridh bhaintighearna mhaoth, 

Eiridh 'n t-amadan baoth, 
'S cha bhi dearmad air aost', no òg. 

Eiridh cuid ac' le gruaim, 

Chi iad fearg air an Uan, 
Chuireas crith orr','us uamhuinn mhòr 

Eiridh cuid ac' le aoidh, 

Buidheann uasal nan saoidh, 
'G am bi oighreachd a chaoidh an glòir. 



AM BREITHEANAS DEIRE ANNACH. 

AIR FONN.-r-"i« nochd gurfaoin mo chadal domh," &c. 

'S e 'n Slànaighear am breitheamh, 

Tha e tighinn ann a ghlòir, 
Thig e nuas le glòir an Athar, 

'S bi'dh a chathair anns na neòil. 
Thig aingilean naomha mar ris, 

Le mòr chaithream mar is còir ; 
O'n is e an t-àrd Cheann-feadhna, 

\S còir d'a ghreadhnachas bhi mòr. 
Thig e nuas thoirt breth na còrach, 

Air gach seòrs a ta fo 'n ghrèin : 
Thig e dhìteadh luchd na dò-bheairt, 

Chum am fògradh xiàith' an cèin, 
Thèid na deamhain rinn an tàlath, 

Chur gu sàrachadh, 's gu pian ; 



91 



'S iad na h-ionracain bliios sàbhailt, 
Thugadh gràsan daibh o Dhia. 

Thèid a' chùirt a chur 'na suidhe, 

Ann an uidheam inar bu chòir : 
Thèid an tròmpaid mhòr a shèideadh, 

Chum ar n-eigheach dh' ionnsaidh mhòid. 
Cluinnear 'sgach ait' am fuaim aic', 

Deas 's tuath, an ear, 's an iar. 
Cluinnear leòsan bha 'nan suain i 

Anns an uaigh deich mile bliadhn' ! 

Leumaidh suas na mairbh gu h-ealamh, 

(Fòs na bhios air thalamh beò,) 
'S thèid iad suas mar eoin an adhair, 

Dh' ionnsaidh cathair High na glòir. 
Leis an Tì ta saor o mhearachd, 

Thèid an sgarachdainn gun dàil : 
'S i'n làmh chli a gheibh na h-aingidh, 

Comharr' aimhleis daibh gu bràth. 

Sud a' chuideachd ghrathail, èitidh, 

Luchd nam breug nam mionn, 's na fèirg, 
Luchd-caonnaig, misg, 's mi-bheusan, 

Luchd na h-eucorach, 's na cèilg. 
Dream bha leanmhainn miann na feòla, 

Dream bha'n tòir air urram dhaoin', 
Dream gun chreideamh, *s gun eòlas, 

Dream gun dòchas glan, gun ghaol. 

Gheibh na h-ioracain an t-urram 

Seasamh uileadh aig a dheis : 
Comharr' cinnteach do gach duine, 

Nach tig cunnart air am feasd. 
Cha b' e choisinn daibh an t-àit ud, 

lad bhi tàbhachdach 'nan saoith'r, 



92 



Ach an Traith bhi pailt an grksaibh, 
'S a ghràdh thoirt daibh gn saor. 

Labhraidh 'n Rìgh gu f àilteach, aoidheil, 

Ris a' mhuintir ud gu lèir, — 
"Shluagh ta beannaichte le m' Atliair, 

Thigibh, 's gabhaibh sealbh dhuibh fèin, 
Sealbh bhios mairtheannach gu siorruidh, 

Anns an rìoghachd uasail, naoimh', 
Sealbh chaidh ullachadh o chian duibh, 

Mu'n do chruthaich Dia an saogh'l. 

"Bha mi acrach, thug sibh biadh dhomh, 

Thug sibh deoch, 's mi iotmhor, fann ; 
Bha mi 'm choigreach fad o m' chàirdibh, 

'S thug sibh fàrdoch dhomh san am. 
Bha mi lomnochd, agus m' f heòil ris, 

Chuir sibh còmhdach orm gun dàil, 
Bha mi tinn, 's ann am priosan, 

'S bhuin sibh rium ga tiorail, Math." 

Sud am binn, 's cha tèid a caochla, 

Cluinnidh iad gu h-aobhach, àit, 
Bheir iad freagradh d'am Fear-saoraidh, 

Ann am briathraibh gaoil, gun tais'. — 
"C'uin a thug sinn biadh no deoch dhut, 

'N uair bha acras ort, no tart ? 
C'uin a thug sinn dut gu h-aoidheil, 

Cuid na h-oidhch' 'nuair bha thu 'n aire ? 

"C'uin a dh' ullaich sinn dut èideadh, 

Fhreadsal t' fheum 'nuair bha thu rùisgt''? 

C'uin a thug sinn dut ar còmhnadh, 
'S thu leòint am priosan dùint'? 

Freagraidh 'm Breitheamh bàigheil, 

Rinn sibh sud do m' bhràithìribh meanbh ; 



93 



'S measam gu'n d' rinn sibh dhomhs' iad, 
B' i bhur crìoch-sa glòir do m' ainm." 

Lasaidh ' chorraich, 's e tionndadh, 

Grad a dh' ionnsaidh na làimh cli. 
Ris an dream ta cruaidhan teanntachd, 

'N eagal truaighe, gun cheann-crich ; 
A shluaigh mallaicht', triallaibh uamh, 

Chum teine siorruidh, buan ; 
A dh' ullaicheadh do'n diabhol, 

'Is da ainglibh iargalt, truagh. 

"Bha mi acrach, dliiult sibh biadh dhomh, 

Dhiùlt sibh deoch, 's mi iotmhor fann ; 
Bha mi 'm choigreach fad o m' chàirdibh, 

Dhiùlt sibh fàrdoch dhomh 'san àm. 
Bha mi ruìsgt, cha d' rinn sibh m' èideadh, 

Tinn, 's cha robh bhur ceum a* m' chòir, 
Bha mi 'm priosan ann an èigin, 

Sheas sibh fad' o èigh mo bhròin." 

Sud a' bhinn, 's cha tèid a caochla, 

Och ! cha-n fhaodar teicheadh uaip' ; 
Eiridh fiamh an-earbs 'nan aodan, 

'S goirt a' ghaoir bhios ac 7 's an uair, — 
"C uin a chunnaic sinne riamh thu, 

Acrach, iotmhor, tinn, no rùisgt', 
Ann ad choigreach, no am priosan, 

Gun do riarachadh gu dlùth?" 

Freagraidh e gu grad os n-àird iad, 

"Faicibh 'n so mo bhràithrean caomh ? 

nach robh sibh riùsan bàigheil, 
Cha bu ghràdhach learn bhur gaol." 

Leisg siubhal chum na truaighe 
Tagraidh iad gu cruaidh an cùis : 



94 



O ! na cuir gu dòruinn bhuan sirm, 
'S ifrinn dhùinne gruaim do ghnùis. 

" Thilg sinn mach 'na t' ainni-sa diabhoil 

Nàimhdean dian dut-fèin, 's do d' ghlòir • 
Rinn sinn 'na t' ainm gu lionmhor, 

Oibre miorbhuileach gu leòir, 
Dh'ith, 's dh'òl sinn ann ad' làthair 

Rinn sinn fàisneachd an a t' ainm, 
'S theagaisg thu 'nar sràidibh, 

Ri ! bu bhàigheil leinn do ghairm. 1 '' 

Their e-san," Uamsa triallaibh, 

'Dhream ain-diadhaidh, olc, 'n-ar gnàth ; 
'S Dearbh nach b' eòl dhòmh riamh sibh, 

Cùim nach d* iarr sibh mi 'na thràth ?" 
Cha n-eil càìnnt air nèamh, no talamh, 

Dh' innseas sgaradh goirt an cridh' ; 
Cuir culthaobh ris gach sonas, 

'S dol gu donas buan gun chrich. 

Ach a' chuideaohd ionraic, àghmhor, 

Aig nach d'fhàgadh olc 'nan gnè, 
Thèid iad suas le'n Ceannard àluinn, 

Chum an àrdachach air nèamh ; 
Ann an caidreamh caomh na Trianaid, 

Dreach na Diadhachd orra fein, 
Far am fiaitheas daibh gu siorruidh, 

Moladh Dhia a chur an ceill. 

Buileach, saor o dhragh nan aingidh, 
Subhach, taingeil, àit gu leòir : 

Cha n-eil tuigs' aig daoin' no ainglibh 
Chuireas cainnt air leth an glòir. 

M'anam, deasaich fèin gu tràthail 

Feudaidh 'm bàs teachd ort le maoim ; 



95 



Gabh ri tairgse Dhè nan gràs dut, 
Chum do sbàbhaladh a chaoidh. 

FLATH8HONAS. 

AiR-TONX. — "Chunnà' mi'n diugh a' chlach bhuadhach" 

Flathshonas rioghachd na glòire, 

Ionad àghmor, 
Far am bi gu sìorruidh còmhnaidh. 

An dream ghràsmhor : 
A chreid an fhirinn 's a fhuair eòlas 

Air an àinte, 
Chum an gluasad uìl' a shèoladh, 

Fad an làitliean : 
Ionad tha aighearacli, aoibhneach, 

Thar gach àros : 
Sluagh ionraio, sona, saibhir, 

'S iad ro ghràdhach ; 
A chaidh cheannachadh do'n oighreachd, 

'S cha b' arm àith'seach ; 
Beath' a's bàs Mhic Dhè a thoill daibh, 

An staid àrd ud. 
Cha n-ioghnadh ged bhios comunn aobhach 

Ac' am pàrras ; 
Gach saoidh a bha riamh 'san t-saoghal, 

Bhi 'n aon àite, 
Le 'n gniomhaibh, 's le' m briathraibh gaolach, 

Mar dhearbh-bhràithrean ; 
Gun aon duine do na baothaibh, 

Bhi 'nan làthair. 
Gabhaidhan t-Athair, Dia na tròcair, 

'S a Mhac gràdhach, 
Gabhaidh Spiorad Naomh' na glòire 

Riù le iàilte ^> 



96 



'G an nasgadh ris fèin an dlù-phòsadh, 

'S cha bhris bàs e ; 
'S 'gan togail suas gu h-inbh' òirdheii'C, 

Gun teachd mhàn aisd\ 

Chi iad maise Dbè, 's a mbòracbd, 

Le fior dhànachd ; 
A ghnùis a* dearsadb orr* an còrnhnaidh, 

Mar ghrian dheàlrach. 
Tha iad nis' air cuan an t-sòlais, 

Chaoidh a' snàmh ann : — 
Tha iad 'aig tobar an eòlais, 

'G òl an sàth as. 

Ainglean ro cbumhachdach, uasal, 

Os ceann àireamh, 
A' gabhail le furan gun gbruaim riu, 

Mar an càirdibh : 
Chum sèinn 'nan cuideachd le luathghair, 

Anns na h-àrdaibh ; 
Naomha ! naomha ! naomh thar smuintean I 

Dia nan gràsan ! 

Cha bhi peac' an sud, no buaireadh, 

Dh" fhògradh Sàtan : 
Cha bhi duine an sud fo smuairean, 

Le bròn skmhach. 
Cha bhi tinneas, dragh, no truaigh' ann, 

No fuaim nàmhaid : 
Cha bhi gort, no gaoir, no gruaim ann, 

No cùis chràghaidh. 

Cha bhi miann an cridh, no iarrtas 

Nach bi sàsaicht ; 
Aobhneas gun teagamh gach ial ac*, 

'Is gun tràghadh : 



97 



Crìoch a' theachd gu cian nan cian air 

Cha bhi 'n dàn d'a : 
Sud tiolac Dhè ta saibhir, fial, 

Do pheacaich àraidh. 
A Dhè nam feart gabh mi fo d' chùrara 

'S fo d' dhion bàigheil : 
Dh' ionnsaidli Iosa dean mo stiùradh : 

'S e an Ràthan ; 
'Sean t-slighe, 's e is Ughdar 

Air an t-slàinte. 
Thoir-sa creideamh, gràdh, a's dùil domh 

Air a sgàth-san. 



IFRINN. 

Air an fhonn cheudna, 

Na h-uil' h-aon nach creid an Soisgeul, 

'S nach toir gràdh dha, 
Seasaidh iad air an làimh thoisgeil, 

Aig là bhràth ud. 
'Nuair thèid na leabhraichean fhosgladh 

Bidh 'm binn bàis annt : 
Cluinnidh iad an dìteadh gu tosdach, 

Gun leisgeul àraidh. 
Thèid iad gu ifrinn na dòruinn, 

Gun uair dàil daibh ; 
Bidh Dia caillt' dhaibh 's a shòlas, 

Fòs a ghràsan, 
Chì iad gu soilleir cho gòrach, 

Meallt' 's a bha iad ; 
Nach do chaith iad 'àm an òige 

Rèir na h-àinte. 
Chi iad mòran sona, saibbxir, 

Shuas am pàrras ; 



98 



Gàirdeachas, ceòl, 's aoibhneas 

Ac' is slàinte : 
lad fèin a' fulang gu h-oillteil, 

'S an t-sloc ghràineil ; 
Sloe dubh, dorch, gun deò soillsa, 

Dh' òidhch' no là ann. 

Ceò 's lasair uaine 'g èiridh, 

Le teas gàbhaidh 
As an loch dhubh, theinteach, èitidh, 

'S iad a' snàrah ann ; 
Anail Dè gu garg 'ga shèideach 

Mar ghaoith làidir ; 
An anmannan + r"asfh' air an lèireadh, 

'M feòil cnàmhan. 

* id nà. Aeil, borb ri V* n '« chèile. 

'S iad làn àrdain : 
Cogadh gu dian leis an eucoir, 

Gun bhuaidh-làraich : 
Diabhoil gun tioma gun dèisinn, 

G' an sir chràdhadh, 
G' am buaireadh, g'an gonadh, 's g'an reubadh, 

'S iad tùr shàraicht'. 

An cogais fèin 'g an sir dhìteadh, 

Cnuimh nach bàsaich, 
Cur coire, 's iomachoire gun chrìch orr', 

Gun f hois, gun tàmh ac' ; 
Thaobh gun dhiùlt iadgèill dd'n fhìrinn, 

'S tairgse slàinte ; 
Tairgse nach faigh iad gu dilinn, 

Anns an àit' ud. 

Eagal, a's oillt, a's trora uamhainn, 
A' sir f hàs daibh : 



99 



Misneach a' nieathadh, 's an cruadal, 

G' an sir f hàgail : 
nach urr' iad cumail suas 

Fo f hèirg an nàmhad, 
'S nach faod iad teicheadh uaithe, 

'S e uile-làithreaeh. 
Sir thuiteam an doimhne na truaighe, 

Gun teachd 'n àird aist' : 
Duil cha n-eil aca ri fuasgladh 

As a' chàs ud. 
Fhad 's a mhaireas Dia 'na bkuaidhibh, 

Cha tig bàs orr\ J 
Bhbir ctii ceartas sud mar dl daibh. 

Thoill an gnàthas e. - 
! m' anam gaDh-s«, 6 a smuainteacli ? 

Air do nàdur ; 
Nàdur tha gu h-iomlan truaillidh, 

'S nach gabh càradh. 
Gabh ri Criosd bheir nàdur nuadh dhut, 

Gabh-sa trà ris : 
Thoir thu-fèin gu h-iomlan suas da, 

'S bi'dh tu sàbhailt'. 



CRAOBH-SGAOILEADH AN T-SOISGEIL. 

AlR-FONN. — " Fhuair mi naigheadh as ùr," ^c. 

Tha aoibhneas a' lionadh mo chridh 

'S cha tràghadh do shìth mo chùim : 
Tha naigheachd n'is taitnich 's an tir, 

Na chualas ri linn mo chuimhn' : 
Cha naigheachd air Oisian nam Fiann, 

No gaisgeach bha riamh am feachd : 
Cha naigheachd air sealgaireachd fhiagh, 

No giùlan am bian gu teach. 



100 



Clia naigheachd air creachadh nan Gall, 

Le ceathairn nan gleann, 's nan stùe ; 
No idir air siubhal nam beann, 

An èideadh nach ceangladh glùn. 
Cha naigheachd air tapadh nan Gael 

No treubhantas àrd an lann, 
A' leagadh an nàimhdean gu làr, 

No sgoltadh an cnàmh, 's an ceann. 

Cha naigheachd air fineachaibh treun, 
A' chogadh 's nach gèilleadh beò : 

Clann-Ghriogair bha aineolach, gleusd, 
'S nach trie a bha rèidh ri còir ; 

Clann-Dòmhnuill le'ri b' aiteas làmh-dhearg ; 

- -Cìahn-vjhamshroin bha calm gun chèill ; 

'S mar sin gach clann eil' a b'fhearr ainm, 
'S gach ceannard bu ghairg na chèil'. 

Ach naigheachd air Soisgeul nan gràs 

Bhi sgaoileadh 's gach àird mu'n cuairt ; 
'S am Bioball le facal na slàint', 

Bhi ruigheachd gach àit le buaidh : 
Toirt caochla air inntinn an t-sluaigh, 

G'an ciuineach' mar uain gu sith ; 
A' claoidheadh gach àrdain a's uaill, 

'S a cur gach droch bhuaidh fo chis. 

Tha 'm Freasdal ag obair le buaidh ; 

Le carthannachd ghluais an tir, 
Chum cosg air an t- Soisgeul chur suas. 

'S gach àit' am beil sluagh g'a dhith. 
Bidh teachdairean eudmhor, nach mall, 

A' siubhal 's gach ball gun chlos, 
A nochdadh do thruaghanaibh dall,. 

Na slighe nach cam gu fois. 



101 



Càirear Biobaill am pailteas an clò, 

An cainntibh nan slògh gu lèir ; 
Cainntean coimheach a dh' iomadach seòrs, 

Mu nach cuala' sinn sgleò, no sgeul. 
Thèid an Sgriobtur gu grad do'n taobh-tuath, 

Gu Ruisianaich ghruamach, bhòrb, 
Gu Lochlainnich, 's Laplanaich fhnar, 

'Us Tartaraich luath gun cholg. 

Ni 'n fhìrinn iad callda gun dàil 

'Us lionar le gràs an crìdh' ; 
Cha mhair iad 'nan coimhich- air gràdh, 

No cleachdannaibh blà na sìth : 
Oir trèigidh iad buirbeachd an gnè, 

'Us leanaidh iad searnhachd Chrìosd ; 
Thig creideamh g 1 an ionnsaidh o nèamh ; 

Chuireas mais air am mèin gu sìor. 

Ge farsainn tha Aisia mhòr, 

Ge lionmhor a slògh thar meas, 
Ge h-iomadh an cànain, 'san dòigh, 

'S ge pailt tha gach sògh 'nam measg ; 
Ge daingean ta oeangal an crìdh 

Ri aoradh nan ìodhal balbh, 
Ruigidh 'n sgriobtur gach cearna d'an tìr, 

'S bbeir e leis iad le sgìriob air falbh. 

Daoin' obhar 's dubh an taobh-deas,- 

An Afric' fo theas na grèin, 
Ged bha iad 'nan tràillibh, 's 'nan creich, 

Aig muinntir gun seirc, gun chèill, 
Ni 'm Bioball, 's an Soisgeul iad saor, 

'S bi'dh iad 'n an .laoich aig Criosd ; 
Gabhaidh 'n anma r' a fhìrinn, 's r' a ghaol, 

*S bheir a spiorad dhaibh naomhachd fhìor. 



102 



Thèid an soisgeul le 'sholus mar glirein 

A dh'ionnsaidh an iar mu'n cuairt, 
America 's Innseanaich f hiat, 

'Us Eileanaich cian a' chuain : 
Taid aineolach, allaidh, gun chiall, 

Taid buaireasach, fiadhaich, coirbt', 
Taid diorrasach dioghaltach, dian, 

Brais, ardanach, iargalt, borb. 
Sàr chothrom do Shoisgeul na slàint, 

'S do chumhachd nan gràs aig Criosd, 
Bheir mathanas saor dhaibh gun dàil, 

'S creidimh bhios làidir, fior : 
A ghlanas an cridhe gun chàird, 

O'n truaillidheachd ghràìneil, bhreun ; 
A cho-chumas rì Dia iad le gràdh, 

'S le naomhachd 'nan càil, 's 'nan gleus. 
Bidh gach aidmheil 's creidimh 'nan aon, 

Gun seachran, gun aomadh clì ; 
Thig na Pàpnaich thugainn gu saor, 

An ceanglaichibh gaoil, 's sìth. 
Thig Arabaich, 's Turcaich le chèil, 

'§ thèid Mahomet èigheach sìos ; 
Thig na h-Iudhaich le dùrachd 'nan dèigh. 

Thoirt ùmhlachd, 's gèiìl do Chriosd. 
Cha bhi dùthaich no rìoghachd fo'n ghrèin, 

No fine, notreubh, no clann, 
Air nach soillsich an soisgeul gu rèidh, 

Mu'n diobair an fhèill a th' ann. 
Nach aoibhinn an obair do dhaoin' 

Am Bìoball a sgaoileadh 'n cèin ! 
Bhi gnàthach' an dìchill, *s am niacin, 

Chur innleachdan gaoil an cèill ! 



103 



Cia cliùiteach na cuideachdan còir, 

As seirceil, 's is oirdheirc gnè, 
Ghabh Freasdal 'na làimh chur air dèigh. 

A' ghnothaich ud 's bòidhche sgeamh ! 
Taid dusgadh an t-sluaigh gu bhi fial, 

Thoirt mliiltean 's chiadan seach ; 
Taid caitheadh gach peighinn le ciall 

Chur a' Bhiobaill an iar, 's an ear. 
Gu ma sona do'n cheud " Chuideachd'** chaoin, 

A dh'ullaich le'n saoith'r e dhuinn, 
Anns a' chànain d' an tug sinn ar gaol. 

'S nach tuigte a caochla leinn. 
B' iad Stiùbhardaich finne an àigh, 

'S math choisinn iad gràdh gach linn, 
A ghnàthaich an ionnsachadh àrd, 

'G a thionnda gu Gàilig ghrinn. 
Gu ma maireann do'n Chuideachd a 's uails', 

Fhuair urram 's buaidh thar chàch ; 
Bhios cruinn ann an Lunnuinn an t-sluaigh, 

'N àm tighinn mu , n cuairt do'n Mhàigh, 
Sud cuideachd a dh èirich 'n ar n-airc, 

Chur Bhioball am pailteas nail, 
Na dhiolas ar bochdan air fad, 

'S na lionas gach srath 's gach gleann. 
Tha chuideachd ud sir dhol am meud 

Gun laigse d'an eud, no sgios : 
Tha 'n obair a' sgaoileadh an cèin, 

Air fad', 's air leud gach tir. 
Ri ! gur iomadach mil,'s deich mile, 

D' an tug ian an Bioball seach ; 
fB e m' earbsa nach teirig dhaibh cis, 

Fhad 'sa bhitheas e dhith air neach 



• For Propagating Christian Knowledge. 



104 



Bithidh Chuideachd ud eile a'm' 1 sgeul 

Tha'm Baile-Dhùneideann cruinn. 
Tha tarrainn gach inneil 's teud, 

A dh' ionnsachadh leugbaidh dhuinn. 
Taid cruinneachadh airgid 's òir, 

O dhaoin ta còire, stuam ; 
S 'g a chaithe le cùram ro mhòr, 

Chuir sgoilean gu h-òrdail suas ; 

Los gu'm faighear le sean, 's le 6g 

Deagh theagasg 's fòghlum suaìrc, 
'S gu'n leugh iad na comhairlean còir. 

Thug Dia dhuinn gu'r seòladh suas ; 
Oir ged a bhiodh Bìobaill gu leòir, 

Aig big, s aig mòir an t-sluaigh, 
Mur b'aithne dhaibh 'n leughadh air chòir, 

Cha'n fhaigheadh iad eòlas uap'. 

Bha na Gàeil ro aineolach, dall, 

Bha ionnsachadh gann 'nam measg : 
Bha 'n eòlas cho tàna, 's cho mall, 

'S nach b' aithne dhaibh 1 n call a mheas. 
Cha chreideadh iad buamiachd, no stàth 

Bhi 'n sgoileireachd àrd d'an cloinn, 
Ged f heudadh iad fhaicinn gach la, 

Gur i thog o'n làr na Goill. 

Ach b'annsa leo 'n airgead, 's an or 

A chaithe gu gòrach truagh, 
Ri amaideachd, òranaibh' 's òl, 

Ri bainnsean, 's ri ceòl d' an cluais. 
Cha n-ioghnadh ged bha iad gun chàil, 

Do fhacal na slàinnt aig Dia, 
Ged choisinn an nàmhaid an gràdh, 

'S ged bha iad toirt dà a mhiann. 



105 



Ach tbèid aineolas nis' as an tìr, 

'S gach cleachdadh neo-dhireach, crora, 
'S mealaidli shin sonas, 's sith 

Gun f harmad no strì 'n-ar fonn. 
Thèid sgoilean chur suas aims gach cearn', 

Bidh leabhraichean Gàelig pailt 
Bidh eòlas, 's diadhachd a' fàs, 

Thig gach duine gu stàth, 's gu rath. 
M Nis togaidh na Gàèil an ceann, 

'S cha bhi iad am fàng ni 's mò :" 
Bidh aca àrd-f hòghlum nan Gall, 

'S tuigse neo-mhall 'na chòir ; 
Thèid innleachdan 's oibrean air bonn, 

Chuireas saibhreas 'n-ar fonn gu pailt, 
Bithidh 'n diblidh cho lkidir ri sonn, 

'S am bochd cha bhi ldm le aire. 
Thig na linntean gu cinnteach mu'n cuairt 

Tha 'n Sgriobtur a' luaidh thig oirnn 
'S an tèid Satan a cheangal gu cruaidh,. 

'S nach meall e an sluagh le sgleò. 
Bidh firinn 's si-chainnt 's gaol, 

A' ceangal chloinn-daoin' ri chèil', 
Cha-n f haicear fear dona, mi- naomh', 

Thèid ole as an t-saoghal 's beud. 



CEISTEAN SOISGEULACH, 

NO, " CRIOSD NA H-UILE ANNS NA H-UILE." 
(Air a Thionndadh o Bheurla Ralph Erscinn.) 

C. Ciod an t-eòlas, fhir-beathachaidh 'n trend, 

Bheir dhomh sonas nach trèig mi gu bràth ? 
F. Eòlas creideimh air Iosa Mac Dhè, 

'S e f hreagras do d' fheum anns gach càs. 
C. Chaill am peacadh dhomh Dia, 's gach ni math, 

C'àit am faigh mi dhomh fèin iad a ris ? 
F. Ann an Criosd, o'n tha 'u Spiorad toirt brath, 

'S an sgeul ait a tha 'ti soisgeul na sith. 



106 



C. Cionna9 idir bhios Dia 's mi rèidh, 

Oir is fiitidh mo pheacadh 'na lath'ir ? 
F. Ann an Criosd, far an taisbean e-iein 

A dheagh-ghean gu lèir dhut, 's a ghràs. 
C. C Hit am faigh mi deagh shealladh a's roinn 

D'a chuid gràsan, 's d' an aoibhneas ro mhòr ? 
F. Ann an Iosa a riocbd, agus 'oighr', 

Anns an soillsicb gu dealracb a ghlòir. 
C. C'ait an iarr, 's am faigh mi n'is leòir 

Do gach ionmhas a chòmhnas ri m' shlàinnte' ? 
F. Ann an Criosd gheibh thu pailteas ro mhòr, 

Oir tha easan an còmhnuidh gle làn. 
C. C àit on teich mi o'n cborraich ro gheur 

A tha tuiteam gu leir air mo cheann ? 
F. Dh'ionnsaidh Chriosd neach a ghiùlain leis fèin 

Corraich uabhasach Dhè air a' chrann. 
C. Cia marstiùrar mo cheumannau suas 

'S mi buail teach do sheachran a ghnà ? 
F. Is e Criosd an t-sliglC choisrigte nuadh 

Anns an giuais thu gu direach an àird. 
C. C'àit am faigh mi air flathshonas coir, 

'S air an t-sòlas gun chrich a th' air nèamh ? 
F. Ana an Iosa an Slànaighear mòr, 

'S e lehobha ar fireantachd e. 
C. Cia mar nithear mis' iomchuidh air glòir, 

'S mi cho neo-ghlan 'nam shiubhal, 's 'nam ghniomh ? 
F. Ni fuil iosa thu cionalt gu leòir, 

Ni a Spiorad thu boidheach gun ghiomh. 
C. Cia mar leanas mi 'n t-slighe gu ceann, 

'S mi cho fann, 's cho anmhainn diom fèin ? 
F. Bithidh Iosa 'na neart dut gach a*m, 

'S cha bhi 'chobhair dliut fann ann at' f heum. 
C. Cia mar chlaoidhear mo nàimhde mu'n cuairt, 

Daoin' 's deamhnan 'g am bhuaireadh gun sgur ? 
F. Tre Chriosd bheir thu tuilleadh 's buaidh 

Chuir e 'n ruaig air na nàimhdibh gu tur. 
C. Bidh mo chogais 'g am dhiteadh, 's gam chràdh ; 

Cia mar chuirear a cnàmhadh air chùl? 
F. Nochdaidh Criosd dhut a mhathanas slàn; 

Chi thu fàilt, agus gean air a ghnùis. 
C. Cia mar ruigeas orm tròcair gu bràth, 

'S lionmhor, gràineil mo pheacanuan fèin ? 
F. Struthaidh tròcair tre Chriosd ort a mhàu, 

'S pailte gràs na d > lochdan gu lèir. 
C. Ach nach èirich an Ceartas le coir 

Badar tròcair 's mise am feasd ? 
F. Fhuair an Ceartas o !osa nis leòir, 

Air son t'ihiachan, 's bu mhòr iad gun cheisd. 
C. C'àit am faicear learn mathanas rial 

Teachd o Dhia dh'ionnsidh m'anma gun dàil ? 



]07 



F. Chi thu sud ann an geallannaibh Chriosd, 

Am fail Ios' a rinn rtite le bbàs. 
C. C ait faigh mi na geallanua lein, 

'Nan cùl-taic an àm theum, 's nan cùis earbs? 
F. Ann an Criosd tha iad uile gu leir, 

'Nan Seadh 's 'nan Amen, deangean, dearbht'. 
C. Agus c'àit am beil Criosd : Ochon ! C'àit, 

Le chuid geallannaibh gràsmhor gu lèir? 
F. Gheibheir Criosd aims na geallannaibh ghnà, 

Chi do chreideamh e làthair annt' gun bhrèig. 
C. Criosd sa' gliealladh ! 's an gealladh an Criosd ! 

Cia mar chi mi gur fior sud le chèil? 
F. Leis an Spiorad bhi càramh fuil Ios', 

'S a gheallannan lionmhor riut fein. 
C. Ciod an dion, a's an tiorcadh is fearr 

Dhomh o bhagraidh neo-bhàigheil an reachd ? 
F. Sealladh creideimh do'n ùmhlachd chum bàis, 

A thug Iosa an Slànaighear seach. 
C. Innis cò bheir an creideamh sin dòmhs, 

'S mi gun treòir leis an cuir mi e 'n gniomh ? 
F. Cumaidh Iosa riut creideamh ri d' bheò, 

'Sea Cheannard o thiis gus a' chrioch. 
C. Ochon ! c'uin a gheibh 'n t-eascreideach mis', 

Tiolac measail a chreideimh o' Chriosd ? 
F. 'Nuair a leigeas e t' as-ereideamh ris, 

'S tu fiosrachadh fhacail 'n ad sgios. 
C. Bithidh 'n t'aithreachas feumail gu là, 

Cia mar gheibh mise càil da cho buan ? 
F. Gheibh o Chriosd, chaidh mar cheannard an £ir4 

Gus an gràs sin thoirt seachad do'n t-sluagh. 
C. Am faigh àmhlar, cho truaillidh, 's cho baotb, 

Glanadh cridhe, 's naomhachd gun sgleò ? 
F. Gleibh ; ni Criosd, dut 'na Lighich bheir bàYr, 

Chuid a chuid ort an caocbla sin l'òs. 
C. Cia mar ni mi na h-oibre gu deas 

Tha mar dhleasanas òrm leis an reachd ? 
F. Bithidh Criosd annad 'g oibreach le treis 

Toil 's gnoimh gu do leas chur an cleachd. 
C. Cia mar dh'f haodar mo leigheas gu bràth, 

'S mi galarach, gràineil, ro bhruit? 
F. Bithidh Criosd dhut na Lighich 'bheir barr, 

'S e 'n Tighearti a shlanaicheas tu. 
C. Sebl mi cionnas a dh'iarras mi' ghnùis, 

'S mo chridhe 's mo dhurachd cho marbh ? 
F. Dòirtidh Criosd ort an Spiorad gu dlu, 

Gu do sheòladh chum ùrnaigh gun chealg. 
C. 'S an-mhor àrd m' obair slàint' tharam fèin, 

Ciod ni mis 's mi gun fheum 's gun stà ? 
F. Gearraidh Criosd diot guch eallach gu lèir; 

'S es-an Alpha 's Omega na slàinnt'. 



108 



C. C' àit am faigh mi deagh bhunchar do m' earba', 

Chum nach eirich i calm agus meallt ? 
F. Ann an Criosd a' clach bhuinn a tha dearbht', 

Ris an còir dhut bhi leanmhainn gu teann. 
C. Cia mar gheibh mi an s3.1 cbuir air falbh, 

'Nuair a thuiteas mi 'n salchar ro ghrànd ? 
F. 'S tobar glanaidh l'huil Chriosd le mòr thairbh, 

Pailte, rèidh dhut gach aimsir, 's gach tràth. 
C. Creachan ! ciod ma thig plàighean ro mhòr, 

Ma thig bròn, agus eagal a's aire ? 
F. Tha aàr iochslaint aig Criosd do gach leòn, 

Agus buideal gu d' dheòir cliur an taisg. 
C. 'S mis am peacach a's caillte 's an t-saogh'l, 

Cia mar dh'fhaodar mo thiorcadh o thruaigh ? 
F. On is Slànaighear Criosd nach eil baoth, 

Bheir e saorsa gu h-iomlanacha uaith. 
C. Tha mo gheilt roi thein' ifrirm ro mhòr, 

Am beil dòchas gu'n saorar mi uaith' ? 
F. Bithidh Criosd dhut 'na t'hasgath fadheoigb, 

O gach dòrainn, 's o'u chorraich tha buan. 
C. Cha bheag m' eagal, a's m' uamhun roi 'n bbàs, 

Cia mar thèid mi le dànachd 'na chdir ? 
F. Thugadh 'n gath as le Iosa 'na ghràdh, 

'Nuair a dh'eug e 'na t' àite le deòin. 
C. Cia mar f hreagaras Criosd anns gach càs, 

Gach cor, 's gach sàs a thig oirnn ? 
F. 'S e is UiV anns na h-uile de'n t-slàinnt, 

•'S e Iehobha lan gràis agus glòir. 
C. Cia mar dh'f haodas e'n còmhnaidh bhi làth'ir, 

A thoirt sl^innt' agus teasairginn duinn ? 
F. O 'n is fagus ainm glòirmhor a ghnà, 

Imanuel, Dia maille ruinn. 
C. 'S an co'lion e dhomhsa an t-slainnt' 

Gun dad f hàgail an taice rium-fèin ? 
F. Cha deàn thusa as eugmhais-san stà, 

Tha do chail, 's do chomas mì-gleusd. 
C. Ach nach faod mi bhi riarach' mo rahiann, 

Ma ni Criosd domh an obair gu slàn ? 
F. Sgriosaidh Criosd iad au ifrinn gu cian' 

Bhios ag iarruidh mì-bhuil thoirt a 'ghràs. 
C. Cia mar mheudaicheas m'eolas le gaol 

Air an t-Slànaighear chaoin fad mo rè ? 
/. Meas an coimeas ris saibhreas an t-saoghaii, 

Bhi va&T challdach, no aolach gun fheum. 

a' CHRIOCH.